Ya da şöyle diyeyim: İşte o nedenle çaycılarınızın, temizlikçilerinizin, hatta (ve her şeye rağmen) çocuk bakıcılarınızın türbanlı olması sorun teşkil etmiyor da, bir muhabirinizin ya da yazarınızın ya da doktorunuzun türbanlı olması ihtimali karşısında kırmızı görmüş boğaya dönüyorsunuz...
Sözü, “tesettürlü Ayşe Arman”ın izlenimlerini analiz eden Ertuğrul Özkök’ün bir tespitine getireceğim... Özkök, dizinin birinci bölümünde yer alan şu sözlere dikkatimizi çekiyor önce:
“Normal tesettür var tamam ama, bunun bir de lüksü var. O nasıl tepkiyle karşılanıyor acaba? Bir başka deyişle ‘abiye tesettür’. Demet siyahlara bürünüyor, ben beyazlara. Gözümüze kalem-malem de çekiyoruz. Şimdi kendimizi daha bir kadın gibi hissediyoruz. En büyük nedeni de ayağımızdaki topuklular. Daha zengin bir görüntümüz var, zavallı gibi durmuyoruz. Şöyle bir gözlemimiz oldu; zenginlik, genel olarak insanların sinirine dokunuyor, daha önceki kıyafetleri giydiğimizde bize şefkatle bakanlar, şimdi kaşlarını kaldırıyorlar... ‘Ne işiniz var burada’ ya da ‘Para el değiştirdi, artık bunların parası var’ gibisinden.”
Ertuğrul Özkök, Ayşe Arman’ın bu gözlemini, bir arkadaşının kendisine anlattığı bir başka hikâyeyle birleştirerek yorumluyor. Sözünü ettiği arkadaşının yanında çalışan kadınlardan biri başını açmış. Çünkü başı kapalı fakat hayatını yaşayan “iktidardaki tesettürlüler”e tepki duyan kocası izin vermiş, başını açabileceğini söylemiş.
“Abiye türban neyi anlatıyor?” Ertuğrul Özkök, Arman’ın gözlemi ile arkadaşının anlattığının tekil olaylardan mı ibaret olduğunu, yoksa bir eğilimi mi gösterdiğini bilemeyeceğimizi kaydettikten sonra bu iki hikâyeyi birleştiriyor ve şöyle yorumluyor:
“Belki şunu söyleyebiliriz. Türbanlı ve türbansız insanlar içinde, türbanın ‘zenginlik sembollerine’ karşı bir tepki oluşmaya başladı.”
Türbanlıların içinde “türbanın zenginlik sembollerine karşı” gelişen tepki, bu yazının konusunun dışında kalıyor. Ben Ayşe Arman’ın bize sunduğu gözlemin sınırları içinde kalmak ve “çağdaş” giyim tarzını benimsemişlerin “zengin” tesettürlülere tepkisinin anlamı üzerinde durmak istiyorum.
Yazının devamını okumak için tıklayın.