Bize Modern Türkün Tarifini Yapabilir misin Kaan kitabıyla raflarda yerini alan Vivet Kanetti, “Edebiyat kalıplara sığmaz” diyenlere göz kırparak internet forumlarının küçümsenen yazarlarından roman yarattı. “İnternet sayesinde yazarların etrafı görünmez ve anonim rakiplerle kaynıyor” diyen Kanetti’yle modern Türkün tarifini yapmasak da, Türkün modernleşmeyle imtihanını konuştuk...
***
Bize modern Türkün tarifini yapabilir misiniz Vivet Kanetti? Yapabilseydim kitabı yazmaya gerek kalmazdı. Türk insanını pek meşgul eden bir konu etrafında dönmeye çalıştım. Modern miyiz ve yeterince mi, en modern olan nasıl görünür, neler yapar, neler yer; görüntü modernliği anlatmaya yeterli mi, bunlar kurcalıyor kafamızı, çevre aidiyetimiz ne olursa olsun... Kompleksimiz ve özlemimiz, bazen de hiddetimiz oluyor modernlik. Bir oturmamışlık da atfedilebilir duruma ve bu oturmamışlık da heyecan verici bir şeyler var. Naif ve heyecan verici.
Kitapta Türkiye’de beklenti haline gelmiş Avrupa Birliği’nden yola çıkmışsınız, sizin miladınız burada. Ama Türkiye’deki modernleşme isteği AB’yle sınırlı değil... Tabii, ciddiyetle, muhtemelen heyecanla vals ve polka bestelemeye oturmuş Osmanlı sultanlarını unutmamalı... Zirve olarak, ressam şehzade ve son halife Abdülmecit’in Harem’de Goethe, Harem’de Beethoven gibi resimleri var. Kütüphaneler dolusu kitabın anlatmaya çalıştığı “durumu” hemen veriyor o resimler. Üzerilerine çok yazıldı ama bildiğim kadarıyla şunun üzerinde durulmadı: Kimi eserlerin iki adı var... Biri Avrupaî bir, biri değil. Ki Avrupaî isim Harem’de Beethoven’de dahi ikililik söz konusu. Ama öteki isim iyice farklı... Galiba bir Divan şiiri mısraı gibi. Bir resme iki farklı verme ihtiyacı ne tuhaf! Bu iki ayrı isimden, hangisi daha hakiki, daha samimi? Belki her ikisi. Baş döndürücü olan da bu. Resme verilen isimlerden birinin hakiki benliği, diğerinin sadece ezik bir özentiyi ifade ettiğini kabul eden yakklaşımı kendi hesabıma sığ bulurum. Ben romanda “Bugünün içinden körpe bir dil ve hızla yaklaşabilir miyim, uçan bir roman çıkarabilir miyim” diye yola çıktım. Derdimizle dalga da geçebilen, belki biraz ototerapi yöntemi olarak... Vatandaş ve gazeteci kimliğimle bu derdi çok ciddiye alsam da.
İnternette insanların girdiği forumların dilini almışsınız... Bu yapıyı kullanmamda, bugün içinden bakma gayretimin etkisi büyük. Bu denli muazzam bir teknolojik devrimin edebiyata etkisi ne olabilir diye yıllardır düşünüyordum. AB meselesini romana nasıl sokacaksın? Gazetecilerin, akademisyenlerin kullandığı mantığı ve dili kullanmak hiç olmaz... İnternet forumu yapısı henüz girilmemiş bir bahçeydi, oraya daldım...
Hangi forumları izlediniz? Entelektüel iddiası önde olmayan forumları tercih ettim. İnternet ortamına has yaratıcılığı en rafine edilmemiş haliyle yakalamak için. Örneğin yarışmaları ve BBG’lerle ilgili forumlar... Onları aylarca, yıllarca takip ettim. Hep gölgede, hep dikizci olarak. Herhangi bir foruma katılma, orada bir diyalog kurma arzum beni bir kez dahi yoklamış değil, buna inanın... Öyle bir formatta yazma kararlılığıyla disiplinini belki bu arzusuzluğa, ömrümde bir kez bile chatleşmemiş olmaya borçluyum. Sonra, günlük formatında şiddet olayların bastırmasıyla kitap daha sert bir havaya girdi ve gazete haberlerinin yorumcularını izlemeye başladım... Aralarında en tafralı gazetecilerden kat kat daha esprili ve yaratıcı olanlar var. Kafayı tamamen sıyırmışlar da... Türkiye’de en otosansürsüz ifade internette, bu önemsediğim bir nokta... Kimi rumuzlar ve tepkiler, gerçek sanal hayattan alınma. Mesela Hrant Dink’in ölümü üzerine gelen tepkilerin hemen hepsi öyle... Bu bilinsin isterim. Diğer olaylarda her şey hem gerçek, yani “readymade”, hem sanal ve hangisi daha önde, nereyi kadarı bana ait, bunlar belli olmasın istedim.
İnternet sayesinde isteyenin yazar olma durumu da söz konusu... Herkesin çok az okur ve çokça yazar olduğu bir dönemdeyiz. Uzun vadede, bildiğimiz kitaplar ve yazarlar dünyasının bundan sarsılmayacağı düşünemiyorum. Yazı artık eski Olympos’unda değil ve oturduğu klasik koltuk da sallantıda. Etraf görünmez ve anonim rakiplerle kaynıyor. Şu karşıdaki apartmanlara bakın... Onlarca, yüzlerce pencerenin ardında şu an, bilgisayarı başında internete girip yazarlık yapan birileri var, adı sanı belli romancılar gibi, günün 8-10 saatini yazarak geçiriyorlar.
Yazının devamını okumak için tıklayın.
