2007 yılı kasım ayında Murat Belge, Soli Özel ve Umut Özkırımlı ile birlikte Barcelona’da bir konferansa katılmıştık. Konferansın organizatörü birkaç ay önce aramızdan ayrılan dostumuz rahmetli Prof. Fred Halliday idi. Sevgili Fred’in bizlere Barcelona’da göstermiş olduğu misafirperverliği unutmam mümkün değildir.

Barcelona’da Catalonia Meydanı’ndan geçerken Fred anlatmaya başladı: “Ben yıllar evvel bu şehre ilk geldiğimde burada ilginç bir törene şahit olmuştum” dedi. Ve devam etti: “Mayıs ayıydı, birtakım yaşlı Amerikalılar topluca Enternasyonal söylüyorlar ve 1937’de İspanya İç Savaşı sırasında ölen arkadaşlarını anıyorlardı. Meğer, her yıl bu meydanda toplanırlarmış. Amerika’dan İspanya İç Savaşı’nda faşist General Franko ordularına karşı savaşmak için kurulan 2800 mevcutlu Abraham Lincoln Tugayı’nın hayatta kalan son askerleriymiş bunlar!”

Fred bu hikâyeyi anlatırken, ünlü yönetmen Ken Loach’ın nefis filmini hatırlamıştım. Land and Freedom isimli filmde, Liverpoollu genç komünist David’in 1936 yılında İspanya’ya gidişi anlatılır. İspanya İç Savaşı’nda, dünyanın 50’den fazla ülkesinden gelen yaklaşık 32 bin kişi Uluslararası Tugaylar çatısı altında Franko ordularına karşı savaşmıştı. İspanya’ya giden gönüllülerin içinde Ernest Hemingway, George Orwell ve Willy Brandt gibi insanlar vardı. Bildiğim kadarıyla, Türk komünistleri içinde İspanya’da dövüşen yoktur. Sadece, gençliğinde sosyalist olan Mihri Belli’nin (o şimdi ulusalcı!) Yunanistan’daki iç savaş (1946-1949) sırasında Yunan komünistleri ile birlikte savaştığını biliyorum.

Yazının devamını okumak için tıklayın.