The New York Times’ın 25 Şubat 1925 tarihli nüshasında ilginç bir haber var. Haber şapka devrimiyle ilgili. The New York Times’ın haberinde, devlet dairelerinde kalpak ve fes giymenin yasaklanacağı ve devlet dairelerinde “modern” şapka giyilmeye başlanacağını söyleniyor. Ama haberin ilginç tarafı ve esas vurgusu buradan sonra başlıyor. Bu durum, “modern şapkaya” olan talebi olağanüstü arttıracağı için, hükümet şapka fiyatlarına narh getiriyor: Şapkalar maliyet fiyatlarına en çok yüzde 15 kâr konularak satılacak.

The New York Times bu fiyat sınırlamasını Atatürk’ün şapka devriminin bir parçası olarak haberleştirmiş. Yani 1929 krizinin hemen öncesinde, dünyada devletçiliğin ve içe kapanmanın henüz başlamadığı bir tarihte, genç Türk hükümetinin bu uygulaması gazetenin dikkatini çekmiş.

Cumhuriyet’in kurulmasından sonraki ilk iki yıl aslında, Türkiye’nin yeni yolunu anlatan bu tür gelişmelerle örülü. Şapka ve kılık kıyafet düzenlemesinden hemen önce 1924’te İş Bankası kuruluyor. 1925’in hemen başında tütün rejisi lağvediliyor. Yabancı ajansların çalışmalarına son verilerek Anadolu Ajansı öne çıkartılıyor. Takrir-i Sükûn ve Kadastro Kanunları kabul ediliyor. Bunların hepsi 1925 yılına sığdırılmış. 1925’te, şapka devriminden hemen sonra ilginç bir kanun daha var. Hükümet yerli kumaştan elbise giyilmesi için kanun çıkartıyor. Burada tabii ki bütün bunlar arasındaki en önemli düzenlemeler İş Bankası’nın kurulması ve şapka devrimi.

O zaman The New York Times editörlerinin ilginç bulduğu fiyat sınırlaması, Cumhuriyet’in çok önemli bir yönelimini de anlatıyor aynı zamanda.

Yazının devamını okumak için tıklayın.