Teşvikler ve istihdam politikaları

Literatürde teşvik, belirli ekonomik faaliyetlerin diğerlerine göre daha çok gelişmesini sağlamak amacıyla, devletçe sağlanan yardım, muafiyet, özendirme niteliğinde destek olarak tanımlanır. Türkiye’de hükümet teşvik politikalarıyla, yatırımlarla üretimde rekabet gücünü ve üretimi arttırmak, istihdamı kalıcı alanlarda yükseltmek, bölgesel gelişmişlik farklarını en aza indirmek amaçları güdülmekte. Kısaca teşvikler, işsizliğe karşı bir istihdam politikası olarak uygulanmakta.

Nitekim iktidar artan nüfus ve işsizlere istihdam oluşturma politikasının, temel öncelikleri olduğunu her fırsatta dile getiriyor. Hükümet, istihdam programını: işgücü üzerindeki yüklerin azaltılması, aktif işgücü programları ve mesleki eğitimle işgücü piyasası ilişkisinin güçlendirilmesi olmak üzere üç ana bileşen üzerinde yapılandırıyor.

Uygulanan istihdam teşvikleri

Teşvik uygulamaları çerçevesinde;

1- Sigorta prim yükleri indirildi.

2- Şirket kurma ve kapatma ile ilgili maliyetler düşürüldü.

3- İstihdam üzerinde idari ve yasal yükler azaltıldı.

4- Zorunlu istihdam uygulamalarında, işverenlerin işçi çalıştırmasını özendirecek düzenlemelere gidildi.

5- İş Kanunu’na göre açılması zorunlu birimler konusunda kolaylaştırıcı düzenlemeler yapıldı.

6- İşsizlik fon kaynakları, işsizlere verilecek desteklerin yanı sıra, istihdamı arttırmak amacıyla geliştirilecek projelerde de kullanıldı.

Böylece 60’ı aşan uygulama işletmelere teşvik tedbiri olarak uygulandı. Sadece sigorta primi teşvikleri hâlihazırda sekiz yasa ile uygulamaktadır.

Teşviklerin zayıf tarafları

Teşvik düzenlemelerinin iki zayıf tarafı bulunmaktadır. Bunlardan ilki, prim indirimlerinin bölgesel veya ekonomik kalkınma stratejisi dışında genel ülke ölçeğinde kullandırılarak, ekonomide bazı verimsiz alanlar oluşturularak, dışarıya açılmada direnen sektörlerin, rekabet edebilirliklerini geciktirmek. Diğeri ise teşvikin finansman kaynağı. Hazine tarafından üstlenilecek sosyal sigorta açığı, vergilendirme veya borçlanma yoluyla karşılanacak olursa, ekonominin enflasyon baskısı ile karşılaşacak olması.

Yazının devamını okumak için tıklayın.