YASED Barometre Araştırması sonuçlarına göre, uluslararası yatırımcıların yüzde 55’i ekonomik, yüzde 62’si siyasi istikrarın, yüzde 49 ise Türkiye’de uluslararası doğrudan yatırım için ortamın kötüye gideceğini düşünüyor. Buna rağmen yüzde 61’i yeni yatırım planlıyor

Uluslararası Yatırımcılar Derneğinin (YASED) Barometre Araştırmasına katılanların yüzde 62’si siyasi, yüzde 55’i ekonomik istikrarın, yüzde 49’u ise Türkiye’de uluslararası doğrudan yatırımlar için ekonomik ortamın daha kötüye gideceği görüşünü taşıyor. Buna rağmen uluslararası yatırımcıların yüzde 61’i yeni yatırım planlıyor.
YASED Yönetim Kurulu Başkanı Tahir Uysal’ın da katıldığı ve YASED Genel Sekreteri Mustafa Alper tarafından açıklanan araştırma sonuçlarına göre, uluslararası yatırımcıların yüzde 66’ı gelecek aylarda Türkiye’de ekonomik büyümenin yavaşlayacağını, yüzde 28’i sabit kalacağını, yüzde 67’si enflasyonun artacağını, sadece yüzde 6’sı düşeceğini ifade etti. Ankete katılanların yüzde 57’si faiz oranlarının artacağını, yüzde 18’i döviz kurunun enflasyondan hızlı yükseleceğini düşünürken, yüzde 71’i cari açığın daha da artacağı  tahmininde bulundu.
Türkiye’deki yatırım ortamının geliştirilmesinin önündeki temel engelleri temsil eden konularda değerlendirmeleri sorulan YASED üyeleri arasında geçmiş altı ayda yüzde 72 olan ekonomik istikrarın daha kötüye gittiğini düşünenlerin oranı, önümüzdeki altı ay için yüzde 55 oldu.
Barometre sonuçlarına Türkiye’deki uluslararası yatırımcıların yüzde 80’i gelecek aylarda dünya ekonomisinde yavaşlama-durgunluk yaşanacağı görüşünü taşırken, Türkiye ekonomisine dönük büyüme beklentilerinde ise yüzde 66 oranında “yavaşlayacak”, yüzde 28 oranında “sabit kalacak” ve yüzde 6 oranında da “hızlanacak” seçeneklerine işaret ediliyor.
Uluslararası yatırımcıların yüzde 46’sı son altı aylık dönemde çalışan sayılarının arttığını belirtirken, önümüzdeki altı aylık dönem için çalışan sayısında artışı işaret edenlerin oranı yüzde 37 seviyesinde bulunuyor.

FİNANSAL ORTAM • Araştırmaya göre, gelecek altı aylık dönemde finansal ortamın daha kötüye gideceğini düşünenlerin oranı yüzde 63 iken, geçmiş dönemde yüzde 82 olan siyasi istikrarın daha kötü olacağı görüşünü taşıyanların oranı önümüzdeki altı ay içinde yüzde 62 olarak gerçekleşti. Siyasi istikrar konusunun bu yıl ilk kez yer aldığı anket çalışmasında, soruların büyük çoğunluğunun, AKP hakkındaki Anayasa Mahkemesi kararından sonra doldurulduğu belirtildi.
Türkiye’de uluslararası doğrudan yatırımlar için yüzde 49 oranındaki yatırımcı, ekonomik ortamın daha kötüye gideceği tahmininde bulunurken, yüzde 78’lik oran AB ile IMF gibi ekonomik ve politik çıpaların Türkiye için vazgeçilmez olduğunu düşünüyor.

TÜRKİYE’NİN RİSKLERİ • Önümüzdeki dönemde Türkiye’de uluslararası doğrudan yatırımları en çok etkileyecek olumsuz gelişmeler sırasıyla mortgage-subprime krizi sonucu global bir durgunluk, yerel politik bunalım, bölgedeki gerginliğin daha da artması, AB müzakerelerinde yaşanacak tıkanıklıklar, uluslararası piyasalardaki yeni bir ekonomik dalgalanma, yerel ekonomik kriz ile enerji ve gıda fiyatlarındaki artış olarak sıralandı.

SİYASİ İSTİKRARSIZLIK • Türkiye’de uluslararası doğrudan yatırımların önündeki engellerde yüzde 71 ile siyasi istikrarsızlık birinci sırada yer alırken, bunu yüzde 57 ile kayıt dışı ekonomi ve yüzde 53 ile yasal çerçeve izledi. Katılımcılar, hükümetin önümüzdeki dönemde öncelik vermesi gereken konular sıralamasında ise yüzde 73 ile yapısal reformlar, yüzde 47 ile cari işlemler dengesi ve yüzde 39 ile AB müzakere süreci ilk üçü paylaştı. Ekonomik göstergelere ilişkin tahminleri de sorulan YASED üyeleri Türkiye’de GSMH artışının ortalama yüzde 4,3 civarında, faiz oranlarının yıl sonu itibariyle yüzde 20,2, tüketici fiyat endeksinin yüzde 11,5, üretici fiyat endeksinin yüzde 13,2, YTL/dolar döviz kurunun yüzde 1,32, YTL/avro döviz kurunun yüzde 1,97 olacağı öngörüsünde bulundu.

‘PARA ARTIK DİKKATLİ SEYAHAT EDECEK’ • Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED) Başkanı Tahir Uysal, uluslararası yatırımcıların uzun ve orta dönem için beklentisinin aslında olumlu olduğunu, ancak kısa döneme ilişkin bazı endişeler taşıdıklarını söyledi. Lehman Brothers’ın iflasının pek de beklenmedik bir gelişme olmadığına dikkati çeken Uysal, “Geçen sene kriz ortaya çıktığında Türkiye’yi kısa dönemde etkilemeyeceğini, 2008 etkilenme-sinin ise Avrupa ile birlikte olabileceğini söylemiştik. Krizi yaşamaya devam edeceğiz” dedi. Uysal, krizlerin sonucunda dünyada paranın daha dikkatli şekilde bir yerlere gideceğini belirtti.

ÖZELLEŞTİRME ÖNEMLİ • Yedi ay itibarıyla gelen doğrudan yabancı yatırımın 9.4 milyar dolar olduğunu, yıl sonuna kadar bu miktarın 15 milyar doları bulmasını öngördüklerini kaydeden Uysal, şöyle devam etti: “Aslında fena olmayan bu rakam, geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 35’lik düşüşe karşılık geliyor. Bu düşüşte dünya konjonktürü çok önemli. Bizim kaygılarımız 2009’a yönelik. Türkiye’ye kısa dönem içinde yatırımcı yatırıma devam ediyor, yeni girenlere baktığımızda çok fazla projenin hayata geçirilmediğini görüyoruz. Gecikme söz konusu. Bunları 2009 anlamında söylemek lazım. Bu nedenle eğer uluslararası konjonktür böyle devam ederse 2009’da yabancı yatırım miktarının 15 milyar doların altında kalacağını, 12-15 milyar dolar penceresinde olacağını düşünüyoruz. Bu da özelleştirmeler sağlıklı yapılırsa gerçekleşecektir.”