ABD’nin ilk siyahi başkanı Barack Obama seçim zaferinin ardından yaptığı konuşmada Amerikan halkına böyle seslendi. Irkçılığa karşı atılan bu adım aslında insanlığın zaferi... Obama, rakibi McCain karşısında ezici üstünlük elde etti. Yüzde 66’lık oranla ABD tarihinin en yüksek katılımına sahne olan seçimde Demokratlar 538 kişilik seçiciler kurulunun 349’unu kazanarak Senato’da 56, Temsilciler Meclisi’nde 258 üyelik elde edip üstünlüğü ele geçirdi. 11 valilikten yedisi de onların oldu. Çiçeği burnunda başkan, eşi, çocukları, yardımcısı Joe Biden ve ailesiyle birlikte halkı selamladı. Yarışı kaybeden John McCain ise destekçilerine “Bu sizin değil benim yenilgim” dedi. “Bu seçimin tarihî bir önemi olduğunu biliyorum” diyen McCain siyahların bu sonuçtan gurur duyması gerektiğini söyledi

ABD, tarihinin ilk siyah başkanına kavuştu. İki yıla yayılan seçim maratonunun sonunda rekorlarla ipi göğüsleyen Demokratik Parti’nin adayı Barack Obama oldu. Obama, kesinleşen sonuçlara göre başkanı belirleyecek 538 kişilik seçiciler kurulunun 349 üyesini kazanarak ezici bir zafer elde ederken, Cumhuriyetçi Parti’nin adayı John McCain 173 üyede kaldı.
Obama seçim sonuçlarının belli olmasından sonra Chicago’daki Grant Park’ta yaklaşık 125 bin kişiye hitaben yaptığı zafer konuşmasında Amerikan rüyasının hala yaşadığını şu sözlerle dile getirdi: “Amerika’nın her şeyin mümkün olduğu bir ülke olduğundan, kurucularımızın rüyasının günümüzde canlı olduğundan hâlâ şüphesi olan, demokrasinin gücünü hâlâ sorgulayan birileri varsa, bu gece size cevaptır! Bu, okulların ve kiliselerin önünde uzayıp giden kuyrukların cevabıdır. Birçokları hayatında ilk defa oy kullanan, üç saat dört saat oy kullanmayı bekleyen insanların cevabıdır. Çünkü onlar bu sefer farklı olması gerektiğine inandı. Bu gece yaptığımız şey, Amerika’ya değişimi getirdi.” Yurttaş hakları lideri ve iki kez başkan adayı olan siyah Jesse Jackson konuşma sırasında gözyaşlarını tutamadı. Beyaz Saray etrafındaki sokaklarda toplanan yüzlerce kişi de ‘Bush gitti’ sloganları attı.

BENİM HATAM • Cumhuriyetçi aday John McCain ise yenilgiyi kabul konuşmasında destekçilerine hitap ederek “Bu sizin değil benim yenilgim. Sonucun böyle olmasını istemezdim. Amerikan halkı konuştu, hem de açık konuştu. Obama’yı ikimizin de sevdiği bu ülkenin yeni başkanı olmasından dolayı kutlama onurunu yaşadım. Bunun tarihi bir seçim olduğunu biliyorum. Bunun Amerikalı siyahlar için ne anlama geldiğinin farkındayım. Bu akşam onlar bundan gurur duymalı” dedi.

YÜZDE 66 İLE REKOR KATILIM • 2008 başkanlık seçimleri ABD tarihinde oy kullanma oranının en yüksek olduğu seçim oldu. 1960’ta John F. Kennedy’nin kazandığı seçime yüzde 63.1’lik, 2004 seçimlerinde ise yüzde 55.3’lük bir katılım sergilenmişti. Bu seçimde ise yüzde 66’lık bir katılım sergilendi, yani her üç Amerikalı seçmenden ikisi sandık başına gitti.
Obama 2004’te Demokrat aday John Kerry’nin kazandığı eyaletlerin yanı sıra Cumhuriyetçilerin kalesi sayılan Pennsylvania, Florida ve Ohio’yu da kazandı. 1964’ten bu yana Demokratlar’ın kazanamadığı Virginia da Obama’ya gitti. New Mexico, Colorado ve Iowa gibi son seçimlerde Cumhuriyetçilerin kazandığı eyaletleri de aldı.
Obama’nın zaferinde saatlerce inatla oy kuyruklarında bekleyen siyahların, kadınların, hispaniklerin ve gençlerin payı büyük. Sandık çıkış yoklamalarına göre Obama Hispanik seçmenlerin üçte ikisinin oyunu ve siyahların neredeyse tamamının oyunu almış görünüyor. Obama genel olarak Demokrat adaylar için kilit öneme sahip kadın seçmenlerin yarısından biraz fazlasının oyunu almayı da başardı. 30 yaş altı genç seçmenlerin ise yüzde 34’ünün oyunu aldı. McCain ise 65 yaş üstü seçmenlerin yüzde 50’sinden biraz fazlasının oyunu almayı başardı.
Beyaz seçmenlerde ise McCain ezici çoğunluk elde edemedi. McCain beyaz seçmenlerin yüzde 55’inin oyunu alırken Cumhuriyetçi adayın beyazlardan Obama’dan iki kat daha fazla oy aldığı güney eyaletleri dışında, beyaz oylar bütün ABD’de Obama ve McCain arasında neredeyse eşit şekilde bölündü.

DEMOKRATLAR SENATO’YU DA FETHETTİ • ABD’de önceki gün başkanlık seçimlerinin yanı sıra Kongre’yi oluşturan Temsilciler Meclisi ile Senato seçimi de yapıldı. Başkan Barack Obama’nın politikalarını izlemesi için hayati öneme sahip bu iki meclisin dışında bazı eyaletler de yeni valilerini belirledi.

DOLE SÜRPRİZİ • Demokratik Parti kongrenin üst kanadı olan Senato’da senatör sayısını beş arttırarak toplam 56 senatöre ulaştı. Cumhuriyetçi Parti ise 100 sandalyeli Senato’da 40 senatörde kaldı. Alaska, Minnesota, Oregon ve Georgia senatörlüklerinin hangi parti tarafından kazanıldığı henüz kesinleşmedi. Kesinleşmeyen sandalyelerden biri, Cumhuriyetçilerin sürekli seçilen ve en uzun süre görev yapan senatörü 84 yaşındaki Alaska Senatörü Ted Stevens’a ait.

KOMEDYEN FRANKEN BELİRSİZ • Ayrıca Demokratik Parti’nin adayı komedyen Al Franken ile Cumhuriyetçi Norm Coleman arasında Minnesota eyaletindeki mücadele de henüz sonuçlanmadı. Demokrat aday Kay Hagan’ın Cumhuriyetçilerin en önde gelen isimlerinden Senatör Elizabeth Dole’u devirmesi ise gecenin sürprizi oldu.
Kesinleşen sonuçlara göre Demokratlar Senatodaki ağırlığını arttırdı ancak ülke yasalarına göre bir partinin mutlak çoğunluğu elde etmesi için 60 sandalyeyi kazanması gerekiyor. Aksi takdirde 40 sandalyeye sahip olan parti azınlıkta olsa dahi karar tasarılarını sonsuz kez tartışmaya açma, yani yasamalara sürekli olarak engel olma hakkına sahip. Tahminlere göre Demokratik Parti 60 senatörlüğe ulaşamayacak ve yasama sürecinde Cumhuriyetçileri ikna etmek zorunda olacak.

EN AZ ÜYE SAYISI • Kongrenin alt kanadı olan Temsilciler Meclisi’nde de Demokratlar sahip oldukları üye sayısını arttırdı ve ülkenin kuzeydoğusundaki tüm eyaletlerde Cumhuriyetçileri yenilgiye uğrattı. Tam sonuçlara göre Demokratlar 258, Cumhuriyetçiler 177 Temsilciler Meclisi üyesine sahip oldu. Demokratlar 12 Cumhuriyetçi üyeyi yerinden etti ve yine Cumhuriyetçi üyelerin emekliye ayrılmasından doğan dokuz boş sandalyeyi kazandı. Buna karşılık Cumhuriyetçiler daha önceden Demokratlara ait olan dört sandalyeyi kazanmayı başardı. Cumhuriyetçiler 1994’te yapılan seçimlerden beri bu kadar düşük sayıda Temsilciler Meclisi üyesine sahip olmamıştı.

KEVORKIAN YENİLDİ • Ölümcül hastaların intiharına yardımcı olduğu için ‘Dr. Ölüm’ lakabı takılan doktor Jack Kevorkian sadece yüzde 2.7 oyla Temsilciler Meclisi üyeliğini Demokrat aday Gary Peters’a kaptırdı. 130 hastanın intiharına yardımcı olan 80 yaşındaki Kevorkian tepkisini “Sistem yozlaşmış. Sistemi baştan aşağı değiştirmek gerek. Parti sisteminden kurtulmalı” diyerek dile getirdi. Kevorkian bir daha seçime girmeyeceğini de belirtti.

DALGA ÜSTÜNE DALGA • Sonucun açıklanmasından sonra Temsilciler Meclisi’nin Demokratik Partili sözcüsü Nancy Pelosi bir konuşma yaparak “Amerikan halkı yeni bir doğrultu istedi. ABD değişim istedi” diye konuştu. Pelosi 2006 seçiminde de 30 üyelikle sayılarını arttırdıklarını anımsatıp “Bu dalga üstüne dalga demek” dedi.
11 eyaletteki valilik seçiminde de Demokratlar yedi, Cumhuriyetçiler dört eyalet kazandı. Demokratlar Washington, Montana, Missouri, Batı Virginia, Kuzey Carolina, New Hampshire, Delaware, Cumhuriyetçiler Kuzey Dakota, Utah, Indiana, Vermont eyaletlerini kazandı.

KÜRTAJA EVET, EŞCİNSEL EVLİLİĞE HAYIR • Bazı eyaletlerde eşcinsel evlilikler, ötenazi, uyuşturucu kullanımı, kürtaj, hayvan hakları ve çevre gibi konularla ilgili yasalar referanduma sunuldu. 153 madde referanduma sunulurken henüz tüm sonuçlar kesinleşmedi. İki eyalet kürtaj hakkını kısıtlayan yasaları reddetti, hiçbir eyalette eşcinsel evliliklere onay çıkmadı.
Kaliforniya’da ‘evliliğin sadece ve sadece kadın-erkek arasında olabileceği’ne dair maddeye yüzde 52 kabul, yüzde 47 ret oyu çıktı. Florida ve Arizona’da eşcinsel evliliği yasaklayan maddeler onaylandı. Arkansas’ta da seçmenler evli olmayan çiftlerin evlatlık edinmesini yasaklayan yasa maddesine ‘evet’ dedi. Güney Dakota ve Colorado’da kürtaj hakkının kısıtlanmasını öngören maddeler reddedildi. Güney Dakota’da çoğu seçmen tecavüz, ensest veya gebeliğin anne sağlığını tehdidi gibi hallerde kürtaj yapılabilmesini savundu. Colorado’da kürtajın yasa önünde ‘adam öldürmekle’ eş tutulması tasarısı reddedildi. Kaliforniya’da çiftlik hayvanlarına daha insanca muameleyi öngören madde yüzde 62’i ile kabul edildi. Michigan’da marihuananın tıpta kullanımı, Washington’da ölmesi kesin hastalara ötenazi ve Nebraska’da azınlıklara olumlu ayrımcılık uygulanması referanduma sunuldu.

‘EVET BAŞARABİLİRİZ’, ‘EVET BAŞARDIK’ SELAMINA DÖNÜŞTÜ • Bugün Pittsburgh’ta hava sisliydi ama önceki geceyle birlikte değişen Amerikan tarihi itibariyle geceyi kutlama partileriyle geçiren insanlar güne umutla ve gülerek başladılar. Bu sabah Amerika’nın çoğu eyaletinde olduğu gibi Pittsburgh’da da insanlar uzun zamandır hissetmedikleri bir mutlulukla uyandılar. Sabah saatleri itibariyle özellikle siyah Amerikalılar ve Hispanikler hayatlarının en güzel gününe başladıklarını söylüyorlardı birbirlerine. Bir nevi azınlıkların bayramı olan bu şenlik ortamına gece geç saatlere kadar eğlenen Demokrat üniversiteli gençler de katıldı. ABD’de seçimler boyunca Demokratların ağızlarından düşürmedikleri “Evet yapabiliriz” dün sabah birbirlerine bir tür selam olarak söyledikleri “Evet başardık”a dönüşmüştü. ABD’de özellikle hizmet sektöründe görmeye alışık olduğumuz azınlıklar ve ABD’nin belkemiği olarak sayılan orta sınıf, yeni başkan Obama’nın ekonomi politikalarındaki değişimle birlikte kendilerinin daha iyi duruma geleceklerine inandığını söylüyor. Nitekim sandık çıkışı anketlere katılan seçmenler de yüzde 85’e varan bir oranla kendileri için en önemli konunun ekonomi olduğunu söyledi. Diğer yandan Cumhuriyetçiler ise kaybetmenin üzüntüsünü yaşasa da, günlük hayatlarına devam etti. Başkan adayları McCain’in yenilgi konuşmasında sarf ettiği sözlerinden sonra bazı Cumhuriyetçiler kazandıkları için Demokratları kutluyor.

McCAIN’DEN YENİLGİ SONRASI İLK AÇIKLAMA • Phoenix’te kendisini destekleyenlere seslenen McCain, zor ve uzun bir kampanya geçirdiklerini belirtti ve Obama’nın başarısına ve sabrına saygı duymak gerektiğini söyledi.
“Destek için minnettarım, keşke sonuç farklı olsaydı” diyen McCain, Sarah Palin’e de teşekkür etti. Konuşma sırasında Palin’in gözleri doldu. Bu arada McCain’in teslimiyetini kabul eden Obama ise rakibinden ülkenin yönetilmesinde yardımcı olmasını istedi.
McCain, “Kendisine hayranım. Tarihi bir seçim bu. Siyahiler için de önemini anlıyorum. ABD’nin her zaman fırsatlar sunduğunu düşünmüşümdür. Obama da buna inanıyor” dedi. John McCain, ABD’nin eski başkanlarından Theodor Roosevelt’in, siyah lider Booker T. Washington’ı yemeğe davet etmesinin o dönemde bir skandal olarak algılandığını hatırlattı ve “O günler çok geride kaldı. O düşüncelere sahip insanlara bugünden daha iyi bir cevap olamaz. Obama, hem kendisi, için hem de ülke için çok büyük bir başarı kazandı. Kendisini tebrik ediyorum” diye konuştu.

VATANDAŞLIK HAKLARINIZDAN VAZ GEÇMEYİN • ABD vatandaşlarının hâlâ sarılması gereken yaraları olduğunu ifade eden McCain, ABD’nin eski “gaddar”, “zalim” dönemini geride  bıraktığını belirtti ve bu seçimin bunun en iyi kanıtı olduğunu vurguladı. John McCain, “Siyahi bir başkan adayı başkan seçildi. Hiç kimse vatandaşlık haklarından vazgeçmemeli” dedi. McCain, Obama’nın anneannesinin bugünü göremediğine üzüldüğünü belirterek taziyelerini de iletti ve “Anneannesi torununun başarısını görseydi gurur duyardı” diye konuştu.
Cumhuriyetçi Parti başkan adayı, Obama ile fikir ayrılıkları olduğunu ancak zor bir dönemden geçtiklerini belirterek, “Kendisine elimden geldiğince yardımcı olacağım.Çocuklarımıza bize miras kalan ülkeden daha iyi bir ülke bırakmalıyız” şeklinde konuştu.

• DÜNYA MUTLU, ŞİKÂYETÇİ OLAN YOK:
• Britanya Başbakanı Gordon Brown: “Önümüzdeki aylarda ve yıllarda Obama ile birlikte çalışmayı sabırsızlıkla bekliyorum.”

• Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy: “Mükemmel bir galibiyet. Amerika halkı seni seçerek değişikliği, açıklığı ve iyimserliği seçti.”

• İspanya Başbakanı Jose Luis Rodriguez Zapatero: “Mali kriz karşısında birlikte çalışma gerekliliği olan bir dönemde Obama, ABD ve dünya için yeni bir umut dönemi açıyor.”

• Almanya Başbakanı Angela Merkel: “ABD ve Avrupa arasında yakın ve güvenilir işbirliği ile yeni tehlike ve risklere karşı koyulabilir.”

• NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer: “Obama’dan, kuvvetli işbirliği bekliyoruz.”

• Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso: “Yeni dünya için yeni bir anlaşmaya ihtiyacımız var. Bu yeni anlaşma için Obama liderliğiyle ABD’nin Avrupa kuvvetlerine katılacağını samimiyetle umuyorum.” 

• Arap Birliği Başkanı Amr Musa: “Obama’ya İsrail-Filistin çatışmasını bitirmek için hızla harekete geçmesi çağrısında bulunuyorum. Seçim sonuçları ABD’nin ve Ortadoğu’da barış sağlanması çabalarının sınırını işaret ediyor.”

• İrlanda Başbakanı Brian Cowen: “Obama’yı atalarının bir kolunun 150 yıl önce göç ettiği Offaly’yi ziyaret etmeye davet ediyoruz.”

• Yunan Başbakanı Kostas Karamanlis: “Yunan tarafının ilgi alanındaki konularda Obama’nın net ve istikrarlı tezlerini takdir ediyorum, bu konuların çözümü, ilişkilerinin derinlik kazanması yolunda sıkı işbirliği için ümitliyim.”

• Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev: “Obama’nın Moskova ile bozulan ilişkilerin düzeltilmesi adımları atmasını umuyoruz. Rusya, ABD karşıtı değil ancak ilişkilerin geliştirilmesi için adım atması gereken taraf Washington.”

• Gürcü Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili: “Obama bağımsızlığımızın güçlü destekçisi.”

• Hırvatistan Cumhurbaşkanı Stipe Mesiç: “Obama Balkanları unutmasın.”

• Polonya Dışişleri Bakanı Radek Sikorski: “Füze savunma kalkanını devam ettirmesini umuyoruz.”

• Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani: “Bu, ikili ilişkiler her açıdan geliştiği bir dönem olacak.”

• Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari: “Obama’nın zaferini, iki ülke arasında başarılı ortaklık kurulması açısından fırsat görüyoruz. Irak politikasında veya taahhütlerinde ani değişiklik yapacağını sanmıyoruz.”

• Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Dış İlişkiler sorumlusu Sefin Dizayi: “ABD’nin uzun süreli stratejileri değişmeyecektir. Zira yeni süreçte iç sorunlarla uğraşacak.”

• İran dinî lideri Hamaney’in danışmanı Haddad Adil: “Bu zafer, Bush politikalarının tüm dünyada bozguna uğradığının ispatı.”

• Suriye Enformasyon Bakanı Muhsin Bilal: “Obama’nın kazanması, ABD dış politikasında değişime katkıda bulunacak ve savaş ile ambargo politikasından, diyalog ve diplomasi politikasına geçişe olanak verecek ümidini taşıyoruz.”

• Filistin lideri Mahmud Abbas: “Obama, Ortadoğu sorununa acil olarak dahil olmalı.”

• İsrail lideri Şimon Peres: “Değişim, bir açıdan ırkçılığın da sonu anlamına geliyor. Bundan böyle hiç bir beyaz hiç bir şekilde üstünlük taslayamaz, hiç bir siyah da ayrımın ezikliğini duyamaz.”

• Pakistan Başbakanı Yusuf Rıza Gilani: “Obama’nın zaferinin bölgeme barış ve istikrar getirmesini umuyorum.”

• Afgan Devlet Başkanı Hamid Karzai: “Amerikan halkı bu seçimle insan haklarının korunması ve ırk ayrımcılığıyla mücadelede dünyaya örnek oluşturacak güzel bir adım attı. Obama’yı tebrik ediyor ve teröre karşı savaş stratejisinin değişmesini umuyorum.”

• Venezüela lideri Hugo Chavez: “Bu tarihi seçimin Washington’la yeni ilişkilerin başlangıcını gösterdiğine inanıyorum.”

• DÜNYA BASINI NE DEDİ?
• Şark-ül Awsat: “Rüya gerçekleşti, siyah Başkan Beyaz Saray’da” başlıklı haberde, yüz binlerce siyah Amerikan vatandaşının “Tarih işte şimdi yapılır” diye seçim zaferini kutladığı ve Demokratların Kongreyi de ele geçirdiği kaydedildi.

• Okaz: “Değişimi seçen Amerikalılar, Beyaz Saraylarına siyah bir Efendi getirdiler” başlığını kullandı.

• El İktisadiyye: “Amerikalılar beyazdan vazgeçip renk değiştiriyor” başlığını attı.

• El Hayat: Seçimlerin başkan Kennedy’nin seçildiği dönemi hatırlattığını yazdı.

• Le Figaro: “Yeni Amerika” başlığını attı.

• Independent: Obama’nın eski başkan Carter’ın ardından yüzde 50’den fazla oy alan ilk lider olduğuna dikkat çekti.

• Telegraph: Obama’nın ırk eşitliği için mücadelenin olduğu bir ülkede başkan seçilmesini dönüm noktası diye niteledi.

• ANT1: Obama’nın Kıbrıs ve Patrikhane vaatlerinde bulunduğunu hatırlatıp Yunan dış politikası için olumlu gelişmeler beklenebileceğini belirtti.

• Etnos: “ABD’de tarihi değişim” başlığını atıp Obama kasırgasının seçime katılım oranını rekor düzeye ulaştırdığını ve gençlerin yüzde 72’sinin McCain’e oy vermekten kaçındığını kaydetti.

• Romanya Business Magazin: “ABD’yi kim kurtarabilir” başlığının üzerine büyük bir Obama posteri yerleştirerek manşetteki soruyu fotoğrafla cevaplayan bir mizanpajla okuyucu karşısına çıktı.

• Belçika’nın De Morgen gazetesi: Obama ve McCain’in resimlerini 180 derece ters olarak McCain baş aşağı gelecek şekilde yayınlayan gazete, “Amerika’nın yeni başkanı” manşetini kullandı.

• Çek Dnes gazetesi: “Obama’dan devrim sözü” başlığı ile değişim umutlarının bir başka tercümanı oldu.

• Avusturya’nın Neue gazetesi: Beyaz Saray’ı bir inşaat şeklinde gösteren büyük bir fotoğraf yayınladı. Manşeti de “En büyük şantiyenin Cumhurbaşkanı” olarak kullanan gazete, Obama’nın zorlu bir Amerika devri aldığına gönderme yaptı.

• Kıbrıs Rum Kesimi Politis gazetesi: Obama’nın Kıbrıs Rum Kesimi’ni resmî olarak tanımlayacağı iddiaları yalanlanmasına rağmen gazete Obama’nın seçilmesini “Bir rüyamız var” manşetiyle duyurdu.