|
|
A-G’nin en son araştırmasına göre ekonomik kriz ve yanlış aday seçimi AKP’nin oylarını yedi puan düşürdü. CHP beş, MHP ise iki puan yükseldi. 45 ilde 5412 kişi ile görüşerek yapılan ankete göre krizin patladığı 2008’in kasım ayında yüzde 36.4’e kadar düşen AKP’nin oyu, Erdoğan’ın Davos çıkışıyla toparlandı. “İl genel meclisinde kime oy vereceksiniz’ sorusuna yüzde 33.1 AKP dedi. Kararsızlar dağıtıldığında oran 39.8’e çıkıyor. Bugün genel seçim olsa AKP’nin oyu yüzde 42.5. 2.7’lik farkın nedeni aday tercihleri. İl genel meclisi için CHP diyenlerin oranı yüzde 26.4. “Bugün seçim olsa CHP” diyenlerin oranı ise 25.3. Saadet’teki çıkış da çok çarpıcı
|
Ünlü araştırma şirketi A&G'nin, CNNTürk için 21-22 Mart 2009 günlerinde yedi bölge, 44 il ve 213 ilçede toplam 5 bin 412 kişiyle yaptığı seçim anketi sonuçlarına göre AKP'nin oyları yüzde 40'ın altına düşüyor. Araştırma şirketinin sahibi Adil Gür, AKP'deki oy kaybını ekonomik krize bağladı.
2 bin 703'ü kadın 5 bin 412 denekle yüz yüze görüşme metoduyla yapılan anket Adana, Afyon, Ankara, Antalya, Aydın, Batman, Bolu, Burdur, Bursa, Balıkesir, Bingöl, Çankırı, Çorum, Denizli, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Hatay, İçel, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri, Kırıkkale, Kırklareli, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Ordu, Rize, Samsun, Sivas, Trabzon, Uşak, Van, Yalova ve Zonguldak'da gerçekleşti.
Ankette deneklere, belediye başkanlığı, il genel meclisi ve milletvekili seçimleri sırasında hangi partiye oy verecekleri soruldu. Buna göre kararsızlar dağıtıldığında AKP'nin oyları sırasıyla yüzde 39.1, 39.8 ve 42.5 civarında seyrediyor. CHP'nin oyları ise yüzde 26.8, 26.4 ve 25.3 civarında. MHP'nin oyları da yine sırasıyla yüzde 16.5, 15.7 ve 15.5.
10 puan nasıl arttı
Son dört seçimi en isabetli şekilde tahmin eden deneyimli araştırmacı Adil Gür, sahibi olduğu A&G şirketinin yaptığı seçim anketini Taraf'a değerlendirdi: "Ocak 2008'de yüzde 54'lerde seyreden AK Parti'nin oyları türban yasa tasarısı ve kapatma davası nedeniyle yüzde 40'ların altına düştü. Kapatma davasının ardından yeniden yüzde 47'lere çıktı. Ancak krizden sonra AK Parti'nin oyları Kasım 2008'de yüzde 36'lara geriledi. Bir müddet sonra krizin Türkiye'nin değil bütün dünyaya saran küresel bir mali kriz olduğu düşüncesiyle AK Parti'nin oyları yüzde 45'lere yükseldi. Davos'ta yaşananlardan hemen sonra ise yüzde 54.5'e çıktı."
Oylar neden eridi
"Sonraki süreçte Davos'un etkisi azaldı. Seçmenler cebi ile vicdanı arasında kaldı.
Bu araştırmada belediye başkanlığı, il genel meclisi ve genel milletvekili seçimlerinde kime oy verileceğini sorduk. Üç soruya verilen cevapta AK Parti'nin yüzde 39-42 bandında seyrettiğini gördük. Hem araştırma ışığında, hem de yıllardır araştırma sektöründe yer alan biri olarak söylüyorum, dünyanın her tarafında, her yerinde, ekonominin seçmen tercihine yansıması mutlaka görünür. Türkiye'de de bunun aksisinin olması, hem araştırma hem de iktisat bilimine aykırı olur düşüncesindeyim. Ak Parti'nin yüzde 40'ların altına gerilediğini görüyoruz. Bana göre AK Parti'nin oy kaybetmesinin nedenleri şunlar: Güneydoğu'da 22 Temmuz'da aldığı oyun bir kısmını kaybecek, bu Türkiye sonuçlarını bir-iki puan etkiler. İkincisi ise kimi gösterirsem kazanır mantığı. Ak Parti'nin yanlış aday tercihi bir iki puanı götürecektir. Ekonomik krizi de eklediğimizde Ak Parti oylarındaki dört ile yedi puan düşüşün makul karşılanması gerekir."
CHP kırdan oy alıyor
"Hepsinden daha önemlisi ilk defa bu seçimlerde CHP kırda oy almaya başladı. Sayın Baykal'ın yerel seçim sürecinde seçmeni hiç de ilgilendirmeyen laiklik-anti-laiklik ve türban gibi kutuplaşma siyaseti yerine aş, iş ve ekonomi ağırlı söyleminin bunda etkili olduğunu düşünüyorum."
AKP'nin oyu kime gitti
"Araştırma sonuçlarını 22 Temmuz'a göre incelediğimizde ise Demokrat Parti ve Genç Parti'nin oylarının oldukça azaldığını görüyoruz. Ak Parti seçmenin bir bölümünün MHP'ye, bir bölümünün ise Saadet Partisi'ne yöneldiğini görüyoruz. Saadet Partisi'nin yüzde 5 oy alması sürpriz olmayacaktır."
Kayan oylar MHP ve SP’ye
22 Temmuz milletvekili genel seçimlerinde "Oyumu AKP'ye verdim" diyenlerin yüzde 64.5'i yapılacak il genel meclisi seçimlerinde oyunu yine AKP'ye vereceğini söylemiştir. Yüzde 8.2 MHP yüzde 6.7 ise İl genel meclisinde bu defa SP demektedir. DP'den sonra 22 Temmuza göre sadık seçmen sayısı en fazla azalan parti AKP'dir.
AKP ve DTP’liler partiye, MHP ve CHP’liler adaya
Ankette seçmenlere "Partiye mi, adaya mı oy veriyorsunuz" sorusu da soruldu. Gelen yanıtlar partiyi işaret etti.
- Erkekler genel ortalamanın üzerinde aday cevabı veriyor.
- Eğitim yükseldikçe aday cevapları hızla artmakta.
- Güneydoğu Anadolu bölgesinde yaşayanların büyük çoğunluğu (yüzde 4,2) partiye oy vereceğini söylüyor.
- DTP ve AKP seçmeni yüksek oranda partiye oy vereceğim derken, belediye seçimlerinde CHP-MHP-SP-DSP ve DP'ye oy vereceğini söyleyenler yüksek oranda aday diyor.
Kadınların tercihi AKP
AKP kadınlardan, CHP ve MHP ise erkeklerden yüksek oranda oy alıyor.
- AKP 28 yaş ve altı seçmenlerden genel ortalamanın altında, MHP ise oldukça üzerinde oy alıyor.
- Eğitim yükseldikçe AKP oyları düşmekte, CHP oyları yükseliyor. CHP ilk defa bu seçimde düşük eğitimlilerden de önemli oranda oy almaya başlıyor.
- AKP kırda, CHP Büyükşehirlerde, MHP ise kentlerde genel ortalamanın üzerinde seçmene sahip.
- AKP'nin kırdaki ezici çoğunluğu azalmış, CHP ve MHP kırda oy oranlarını artırmaya başladı.
- AKP; Karadeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da genel ortalamanın üzerinde oy alırken, Ege ve Akdeniz'de AKP oyları genel ortalamanın altında.
- CHP, Ege-Marmara ve Akdeniz'de; MHP, İç Anadolu ve Akdeniz'de; DTP ise Güneydoğu ve Akdeniz bölgelerinde genel ortalamanın üzerinde oy alıyor.
22 Temmuz’u bir tek o gördü
Uzun yıllardır isabetli tahminleriyle öne çıkan Adil Gür’ün sahibi olduğu A-G Araştırma Şirketi’nin yıldızı 22 Temmuz seçimlerinde daha da parladı. AKP’nin yüzde 40’larda olduğu söylenen oyunu yüzde 47 olarak tahmin eden A-G, anketlerin şampiyonu oldu.