Bekir Bozdağ’ın “müzakere etmek lazım” sözleri, daha önce Erdoğan’ın başlattığı ancak yakın çevresince eleştirilen başkanlık sistemini yeniden tartışmaya açtı İNGİLİZCE KURSLARI PANİKTE! ARTIK EVİNİZDEN İNGİLİZCE ZAMANI! NASIL MI?

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün daha önce “çekincelerim var” dediği Başbakanlık Sistemi, dün yeniden Ankara’nın gündemine geldi. Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, Türkiye’de mevcut anayasadaki sistemin adına “parlamenter sistem” denilemeyeceğini belirterek, “Denetimin en etkin yapılmasına izin veren sistem, başkanlık sistemidir. Müzakere etmek lazım” dedi. Ankara’da geniş yankı uyandıran öneri, Anayasa Uzlaşma Komisyonu’nda tartışılacak.

Meclis’te dün düzenlenen “Parlamenter Denetim Sempozyumu”nda konuşan Bozdağ, Türkiye’de etkin denetim isteniyorsa, bu etkin denetimi sağlayacak sistemin “başkanlık sistemi” olduğunu ifade ederek, sistemin işleyişine ilişkin şu görüşleri aktardı: “Tam başkanlık sistemidir. Neden? Çünkü başkanı doğrudan halk seçiyor. Başkan, parlamentonun güvenine muhtaç değil. Parlamento başkanı güvensizlik oyuyla veya başka yöntemlerle düşüremiyor. Parlamentoyu da yasamayı da ayrıca halk seçiyor. Başkan da yasamaya müdahale edemiyor, komisyonları kendi oluşturamıyor, kanun tasarısı veremiyor... Türkiye uygulaması, esasında parlamenter sistem de değil. Bana göre adı yok bu sistemin... Türkiye’nin, nevi şahsına münhasır bir sistem. Bu işin adını koymamız lazım. Biz parlamenter sistem olmayan bir sisteme, ‘sistemimiz parlamenter sistemdir’ diye diye onu parlamenter sistem haline getiremeyiz. Güçlü yürütme, güçlü yasama, etkin denetim ancak başkanlık sistemiyle sağlanabilir’’

Muhalefet temkinli

TBMM Başkanı Cemil Çiçek, başkanlık sistemi önerilerinin yeni anayasa çalışmalarında tartışılabileceğini söyledi. Bozdağ’ın önerisini değerlendiren CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi, “Parlamenter sisteme bağlı kalınmalı” derken, MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural ise, “Bunlar Uzlaşma Komisyonu’nda olacak konulardır” dedi. Taraf ’a konuşan TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı ve AKP İstanbul Milletvekili Prof. Dr. Burhan Kuzu, parlamenter rejimin artık tarihi misyonunu tamamladığını söyledi. Kuzu, “Başkanlık sisteminden yana olduğumuzu defalarca söyledik. Anayasa Uzlaşma Komisyonu toplandığında herhalde birinci iş sistemi konuşacak... Tek adam modeli, parlamenter rejimde var. Başkanlık sisteminde adam tek de, yetkisi yok. Tek kişi yönetiminin panzehiri, başkanlık modelidir” dedi.

Başbakan Erdoğan, yüzde 58 “evet” oyu ile kabul edilen 12 Eylül 2010 Anayasa Referandumu öncesinde de, Türkiye için başkanlık sisteminin düşünülebileceğini söylemişti. Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, öneriye karşı “Görebildiğim kadarıyla, aksayan bir kaç yönü olmakla birlikte parlamenter sistemin Türkiye için daha iyi sonuçlar verebileceği kanaatini taşıyorum. Bu benim için çok masum bir kanaattir. Başkaları için de bundan farklı bir şey söylemek o kadar masum bir düşüncedir. Başkanlık sistemini savunanlar olabilir, bunları saygıyla karşılarız. Yarı başkanlık sisteminin Türkiye için çok daha uygun olduğunu söyleyenler olabilir, buna da anlayış gösterilmesi ve saygı duyulması gerekir” demişti.

Gül sisteme karşı

Konunun “Türkiye’nin gündeminde olmadığını” çeşitli vesilelerle açıklayan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ise şu görüşleri paylaşmıştı: “Hepsi tartışılabilir. Ama her şey tam bilinerek talep edilirse bu konuda bir şey demem. Ama tam detaylara girilmeden şöyle böyle olur denilirse olmaz. Şüphesiz ki çekincem var. Avantajları da dezavantajları da var” demişti.