|
|
Yazdıkları, düşündükleri ve söyledikleri yüzünden sayısız kez demir parmaklıklar ardına konan, yokluk döneminde pantolonunu Yılmaz Güney’le paylaşan Rıfat Ilgaz’ı doğum yıldönümünde oğlu Aydın Ilgaz’a sorduk...
|
Birçoğumuz Rıfat Ilgaz’ı Hababam Sınıfı’nın yazarı olarak biliyor; o, her şeyden önce bir şair aslında. Gençliğin, 12 şiir kitabı olan Ilgaz’ın şairliğini bilmemesinden yakınarak başlıyoruz oğlu Aydın Ilgaz’la söyleşmeye... Babasının doğum yıldönümü nedeniyle biraradayız oğul Ilgaz’la. Amacımız, bu büyük yazarın yıllar boyunca yaşadığı zulümleri, haksızlıkları birebir onla birlikte yaşayan oğlundan dinlemek...
Rıfat Ilgaz, pek çok kez demir parmaklıklar ardına kondu; biri 194o’lı yıllarda, öteki ise Türkiye’nin en karanlık dönemi 12 Eylül zamanında. 12 Eylül’de darbe yapanların şimdi yargılanmasıyla ilgilenmiyor Aydın Ilgaz. Hatta “İçiniz biraz olsun rahatladı mı?” diye soruyorum, gülüyor ve şöyle yanıtlıyor: “Kenan Evren yargılansa ne olur, yargılanmasa ne olur? Babam bugün sağ olsaydı ona işkence yapan Kastamonu’daki komutana dokunabilecekler miydi? Yahut onun gözlerini bağlayıp Cide’de dolaştıran komutanı yargılayabilecekler miydi?”
Yıllarca kim olduğunu sakladı
Aydın Ilgaz, dört beş yaşlarını, babasının hapse girdiği yılları anımsıyor. “Prangalı suçluların arasından geçerek” babasını görmeye gidiyormuş. “Bir çocuk için acı bir durum” diyor o zamanları hatırlayarak. Uzun yıllar babasının kim olduğunu herkesten saklamış. Baban kim diye soranlara “İsmini tam olarak söylemiyordum. Mehmet Ilgaz diyordum sadece” diyor. Aydın Ilgaz yine de engel olamamış babasının kimliğinin ortaya çıkmasına. Kabataş Erkek Lisesi’nde okuduğu zamanlarda öğrenilmiş Rıfat Ilgaz’ın oğlu olduğu. Bir gün tarih hocası herkesin içinde sıkıştırıyor ve şöyle diyor: “Senin baban neden bu kadar abuk sabuk işlerle uğraşıyor. Böcekten çiçeklerden bahsetse çok para kazanır.”
194o’lı yılların sonları. Rıfat Ilgaz yine parasız ve yine yazdıkları yüzünden yalnızca eleştirilerin değil, tehditlerin de hedefinde. O dönemlerde Yılmaz Güney’le aynı evi paylaşan Ilgaz’ı oğlu şöyle anlatıyor: “Annem ve babam aile parasız kalmasın diye ayrılıyor. Çünkü annemin öğretmenliği babamdan dolayı elinden alınacak. Ayrıldıkları zaman Yılmaz Güney ve babam aynı evde yaşamaya başlıyorlar. Bir tane pantolonu ortak kullanıyorlar. İşleri olduğu zaman sırayla o pantolonu giyiyorlar.”
Birçok kişi o zamanlarda Rıfat Ilgaz’ın yazılarını dizmek istemiyormuş. Bunun nedenini Aydın Ilgaz şöyle anlatıyor: “Bunu bana bir arkadaşım anlattı, zannettim ki sakıncalı olduğu için dizmiyorlar, oysa durum daha farklıymış. Babam verem olduğu için dizmek istemiyorlarmış.”
Aydın Ilgaz, yakınmayla başlayan söyleşimize isyan ederek son veriyor: “Tüm bunları biraraya getirdiğimizde bu adam ne yaptı? Babam banka mı soydu, casusluk mu yaptı, örgüt mü kurdu? Hayır, hiçbirini yapmadı. Tek suçu, hür insanlar gibi konuşmak istemek ve yazı yazmaktı. Rıfat Ilgaz’ın talihi değişmedi, bugün bile sakıncalı...”
