BURHAN EKİNCİ - ‘Faili meçhuller’ dosyamızda bugüne kadar ölümleri karanlıkla kalan 133 insanın öyküsünü anlattık. Son bölümü ise Musa Anter, Vedat Aydın ve Mehmet Sincar’a ayırdık. Dileğimiz bir daha böyle olayların yaşanmaması ve faili meçhullerin aydınlatılması İNGİLİZCE KONUŞMAK İÇİN KURSA GİTMEK ŞART DEĞİL. NASIL MI? TIKLAYIN!

Faili çehuller bir daha asla

Bugün, “Faili meçhuller meçhul kalmasın” yazı dizimizin son günü. Günlerdir, bu sayfada faili meçhul cinayetlere kurban giden ve gözaltında kaybedilen insanların kısa öykülerini anlatıyoruz. Ailelerin yaptığı başvuruların nasıl dikkate alınmadığı, soruşturma dosyalarının nasıl tozlu raflara kaldırıldığını bütün ayrıntılarıyla gözler önüne serdik.

Doğdukları topraklarda “hukuk” bitince, kayıp yakınlarının, bütün umutlarını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) bağladığına da tanık olduk. Ankara’yı defalarca mahkûm eden AİHM’in, bu kararlarında Türkiye’yi bu olaylarda özellikle etkili soruşturma yapmadığına ve yaşam hakkı ihlalinden cezalandırdığını gördük...

Yazı dizimizin son bölümüna özellikle Güneydoğu’da infial yaratan, çok tartışılan, hâlâ aydınlatılamayan HEP Diyarbakır İl Başkanı Vedat Aydın, Kürtlerin “Apê Musa”sı gazeteci yazar Musa Anter ile DEP Milletvekili Mehmet Sincar cinayeti ve dosyalarının son durumuna ayırdık.

10 gün boyunca 133 insanın kısa öykülerini anlattık, dileğimiz ülkemizin bir daha böyle günler yaşamaması ve faili meçhul cinayetlerin meçhul kalmaması...

Bu çalışmada bize yardımcı olan İHD İstanbul Şubesi’nden Leman Yurtsever ve İHD Diyarbakır Şubesi’nden Serdar Altan’a teşekkür ediyoruz.

MUSA ANTER - DİYARBAKIR/1992

Kürtlerin “Apê Musa’sı” (amca) gazeteci-yazar Musa Anter, 74 yaşındaydı. Gündem gazetesinde köşe yazarlığı yapıyordu. 20 Eylül 1992’de bir itirafçı tarafından Diyarbakır Seyrantepe’de 36. Sokak’ta buluşmaya davet edildi. Anter, yanına yeğeni olan Taraf yazarı Orhan Miroğlu’nu alarak gitti. Burada saldırıya uğrayan Anter yaşamını yitirirken, Miroğlu ise ağır yaralı olarak kurtuldu. Anter cinayeti toplumda infial yarattı. Faillerin yakalanarak yargılanması istendi. Anter cinayeti Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş’ın hazırladığı Susurluk Raporu’nun Ek 9. dosyasında yer aldı. Raporun bu ekleri, “devlet sırrı” olduğu gerekçesiyle uzun süre gizli kaldı. Son olarak da Ergenekon davası dosyasına dahil edildi. Raporda cinayetten bahsedilmesine rağmen, etkili bir soruşturma yapılmadı. Dosya AİHM’e gitti. Türkiye mahkûm oldu.

Tozlu raflara terk edilen dosya JİTEM itirafçısı Abdülkadir Aygan’ın, cinayetin JİTEM tarafından işlendiğini itiraf etmesiyle yeniden açıldı. Yıllar sonra Anter’in yeğeni yazar Miroğlu ile biraraya gelen ve anlattıkları Taraf’ta yayımlanan Aygan şunları söyledi: “Anter suikastı Ankara’da planlandı. Buna eminim. Cem Ersever, Hamit ve Hogir aynı anda Diyarbakır’a geldiler. Bu, tesadüf değil. Yeşil, telsizi polis kanalına almıştı. Bir kişi eks olmuş, muhtemelen Hamit, Musa Anter’i vurmuş’ dedi. JİTEM’e döndük. Hamit geldi, ‘Şüphelendiler, sokakta vurdum’ dedi. Yeşil’in MİT’te verdiği ifadede işte ben, Musa Anter’i PKK’nın kafa adamıyla düşürdüm demesi.”

Aygan, Anter’in ölümünden PKK itirafçıları Cemil Işık, Ali Ozansoy, Hamit Yıldırım, ‘Yeşil’ kod adlı Mahmut Yıldırım ile Ankara’da öldürülen Binbaşı Ahmet Cem Ersever’i sorumlu tuttu. Bu itirafları ihbar kabul eden Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı, 17 yıl aradan sonra Nisan 2009’da Aygan’ın da aralarında bulunduğu altı JİTEM elemanı hakkında soruşturma başlattı. Anter davası avukatı Selim Okçuoğlu, “Soruşturma kapsamında Aygan’a sorulacak bazı sorular hazırlandı. Bizim taleplerimiz oldu. Türkiye’de yaşayan zanlılar var. Ancak bir yılı aşkın bir süre geçti, hâlâ‚ hiçbir gelişme yaşanmadı” dedi. Dava açılmazsa Anter cinayeti 2012’de zamanaşımına uğrayacak.

VEDAT AYDIN / DİYARBAKIR

Toplumda infial yaratan diğer cinayet ise Vedat Aydın’ın katledilmesiydi. Aydın’ın öldürülmesi Diyarbakır’da faili meçhullerin adeta start almasıydı. Aydın, HEP Diyarbakır İl Başkanı’ydı. 5 Temmuz 1991 gecesi saat 23.45 sıralarında kendini polis olarak tanıtan telsizli ve silahlı kişiler tarafından evinden alındı. Haber alınamayınca Aydının ailesi ve HEP, Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü, OHAL Diyarbakır Valiliği, DGM Başsavcılığı, Diyarbakır Savcılığı ve Merkez Jandarma Komutanlığı’na başvurdu. “Haberdar değiliz” cevabı verildi. Aydın’ın cesedi iki gün sonra Ergani Maden yolu üzerinde bulundu. Ceset teşhis edilmeden Valilik açıklama yaparak cesedin Vedat Aydın’a ait olduğunu açıkladı. Cesedin bulunmasıyla binlerce kişi HEP İl Örgütü’ne akın etti. Daha sonra cenaze namazının kılınacağı İstasyon Caddesi’nde bulunan Sümer Camii’nin önünde toplandı. Dönemin OHAL Valisi Hayri Kozakçıoğlu, İl Jandarma Alay Komutanı ise Trabzon’da şüpheli bir trafik kazasında öldüğü iddia edilen ‘Yedi bela’ lakaplı Albay İsmet Yediyıldız’dı. Cenaze töreninde halkın üzerine ateş edildi. Onlarca kişi öldürüldü, yüzlerce kişi de yaralandı. Olayla ilgili Yediyıldız suçlandı. Ancak ne Aydın cinayeti ne de cenaze törenindeki olaylara ilişkin herhangi bir dava açılmadı. Ta ki, Aygan itiraflarında, bu cinayeti de anlatana dek. Anlatımlar üzerine, Elazığ Maden Cumhuriyet Savcılığı’nda bulunan dosya yetkisizlik kararıyla Diyarbakır Özel Yetkili Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderildi. Dosyanın zamanaşımı süresinin 5 Temmuz 2011’de dolmasını göz önünde bulunduran Başsavcılık, Diyarbakır Jandarma İstihbarat eski Grup Komutanı Binbaşı Aytekin Özen’in de bulunduğu altısı PKK itirafçısı dokuz JİTEM’ci hakkında soruşturma başlattı. Dokuz kişi hakkında yakalama emri çıkardı. Soruşturma hâlâ sürüyor.

İnfazlar için gitmişti ama...

MEHMET SİNCAR / BATMAN/1993

Vedat Aydın’la başlayıp Musa Anter ile devam eden cinayetler, DEP Milletvekili Mehmet Sincar’la doruk noktasına vardı. Kamuoyunda çok tartışılan olaylardan biriydi Mardinli Sincar’ın öldürülmesi. Sincar, faili meçhulleri araştırmak için 4 Eylül 1993’te Batman’a gitmişti. O gün yanında bulunan dönemin DEP İl Yöneticisi Metin Özdemir, Sincar’a “Hava kararıyor, biraz acele edelim...” diye fısıldadı. Mesajı alan Sincar, Ayakkabıcılar Çarşısı’ndaki esnafla vedalaştı. Parti il merkezine doğru yola çıktılar. Saat 18.00’de tetikler çekildi. Sincar sekiz kurşun yarasıyla yere düştü, ardından Özdemir. Kentte sokağa çıkma yasağı ilan edildi, gözaltılar başladı. Dönemin Devlet Bakanları Necmettin Cevheri ile Mehmet Gölhan, 24 saat geçmeden tetikçinin yakalandığını duyurdu. Dönemin Emniyet Genel Müdürü Mehmet Ağar bir gün sonra “İşi batırdılar. Çıkacak işi batırdılar. Biraz susalım...” dedi. Tetikçilerin firar ettiği bildirildi. Cinayet Susurluk Raporu’nda da yer aldı. Bir yıl sonra Diyarbakır Cezaevi’nde tutuklu bulunan itirafçı Muhsin Gül verdiği ifadede “Batman’da milletvekili Mehmet Sincar’ı Alaattin Kanat, Mesut Mehmetoğlu, İsmail Yeşilmen ve Yeşil kod adlı Mahmut Yıldırım birlikte planlayıp öldürdü. Bu olaydan sonra Kanat’ın ‘kendisinde garantili imzalı kâğıt olduğunu’ söyledi” dedi. Kanat’ın Sincar Batman’a giderken havaalanında karşıladığı, Emniyet’te görüldüğü de öne sürüldü. Aynı iddia, Soner Yalçın’ın JİTEM komutanlarından Cem Ersever’i konuşturduğu, “Binbaşı Ersever’in İtirafları” kitabı ile Ergenekon’un ikinci davasının gizli tanığı “Emek”in anlatımlarında da yer aldı. Hizbullah operasyonları esnasında Mardin’deki hücre evinde bulunan silahlardan birinin de Sincar cinayetinde kullanıldığı ortaya çıktı. Cinayeti Hizbullah’ın işlediğinin üzerinde duruldu. Hizbullah ana davasında yargılanan 2007’de Avustralya’da yakalanıp Türkiye’ye iade edilen Cihan Yıldız’ın Sincar’ın katil zanlısı olduğu öne sürüldü. Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesi, davanın gerekçeli kararında Sincar cinayeti talimatını Hizbullahçı Sinan Yakut ile Mithat Yılmaz’ın verdiği, Musa Özer, Cihan Yıldız, Rifat Demir ile Mehmet Ali Geçer’in eylemi gerçekleştirdiği iddia edildi. Cinayete ilişkin ilk günden bu güne kadar birçok zanlının yakalandığı açıklandı. Aradan 17 yıl geçti. Ancak cinayetin neden, nasıl, kimlerin talimatıyla, kimler tarafından gerçekleştirildiği, aile ve tanıkların iddiaları hâlâ aydınlatılamadı.

Failli meçhul ve kayıplar listesi

Nurettin Yedigöl 10.04.1981 Istanbul

Gürkan Mungan …. 12.1983 Ankara

İsmail Cüneyt …. 12.1983 İstanbul

Nurettin Öztürk … 04. 1984 Ankara

Ömer Savun 06.05.1989 Siirt

Hüseyin Demirtaş 26.05.1989 Siirt

Adnan Bağca 11.06.1990 Siverek

Yusuf Erişti 14.03.1991 İstanbul

Süleyman Atalan 16.09.1991 Midyat

İbrahim Gündem 25.09.1991 Hazro

Hüseyin Toraman 27.01.1991 İstanbul

Mehmet Demir 10.01.1992 Siirt

Durmuş Çaylak 09.02.1992 Fethiye

Soner Gül 04.05.1992 İstanbul

Hüseyin Yaman 04.05.1992  İstanbul

Hasan Gülünay 20.07.1992 İstanbul

Mehmet Ertak 22.08.1992  Şırnak

Ayhan Efeoğlu 06.10.1992 İstanbul

Namık Erkek 19.12.1992 Mersin

Ali Kırlangıç 07.03. 0307 İstanbul

İbrahim Akıl 14.06.1993 Şırnak

Şemdin Culaz 14.06.1993  Şırnak

Salih Demirhan 14.06.1993  Şırnak

Halit Özdemir 14.06.1993  Şırnak

Hamdi Şimşek 14.06.1993  Şırnak

Hikmet Şimşek 14.06.1993  Şırnak

Yüksel Alptekin 06.07.1993 İstanbul

İhsan Uygur 06.07.1993 İstanbul

Erdoğan Şakar 13.08.1993 İstanbul

Abdülvahap Timurtaş 14.08.1993  Silopi

Serhan Dehmen 08.09.1993 İstanbul

Muhsin Taş 14.10.1993 Cizre

Bahri Kağanaslan 29.10.1993 D.bakır

Şefik Geçgel 11.11.1993 Siverek

Üzeyir Kurt 25.11.1993  Bismil

Ahmet Çakıcı 28.11.1993  Hazro

Ahmet Kalper 06.12.1993 Siverek

Hüseyin Taşkaya 06.12.1993 Siverek

Faik Kevci 08.12.1993 Siverek

Hüseyin Karalı 09.12.1993 Siverek

Beşir Bulut 1994 Batman

Şerif Budak 1994 Cizre

Resul Şakar 1994 Cizre

Abdullah Aksoy 1994 Derik

Hüseyin Aksoy 1994 Derik

Salih Aksoy 1994 Derik

Eyüp Akdemir 1994 Diyarbakır

Salih Çelik 1994 Diyarbakır

Sinan Özkaya 1994 Diyarbakır

Abdullah Pişkin 1994 Eruh

Abdülvahap Koçer 1994 Erzurum

Mahmut Koçer 1994 Erzurum

Hacı Sait 1994 Güçlükonak

Mehmet Günkan 1994 Hani

Mehmet Selim 1994 Hani

Ahmet Demirel 1994 Hazro

Mehmet Aktaş 1994 Hozat

Nejat Çelebi 1994 Hozat

Ahmet Ocun 1994 İdil

Abdullah Tekin 1994 İdil

Mehmet Tunç 1994 Kızıltepe

Kudusi Adıgüzel 1994 Kulp

Mirza Ateş 1994 Kulp

Ahmet Tekin 1994 Kulp

Ahmet Batur 1994 Kulp

Hüseyin Haran 1994 Lice

Süheyla Karakaya 1994 Lice

Şakir Öner 1994 Lice

Mahmut Özer 1994 Lice

Hikmet Şahin 1994 Lice

Halil Acar 1994 Midyat

İsmail Akan 1994 Midyat

Kasım Ay 1994 Nusaybin

Hüseyin Ulucan 1994 Ovacık

Sıddık Bingöl 1994 Şemdinli

Şirin Serin 1994 Şemdinli

Şükrü Güler 1994 Urfa

Ali Bekir 1994 Viranşehir

Eyüp Kaplandere 1994 Viranşehir

Yeter Serin 1994 Yüksekova

Bayram Tekin 1994 Yüksekova

Hasan Tekin 1994 Yüksekova

Burhan Aksi 1994

Nuri Aksi 1994

Selami Aksi 1994

Mehmet Ekti 940000

Hasan Selim 940000

Ahmet Işık 00.01.1994 Bitlis

Seyfettin Işık 00.01.1994  Bitlis

Aziz Alptekin 00.01.1994  Midyat

Hüseyin Uğurlu 00.01.1994  Muş

Ali Efeoğlu 05.01. 1994 İstanbul

Fethi Yıldırım 05.11.19940105 Viranşehir

Bahattin Sürücüoğlu 940200 Antalya

İbrahim Adak 00.02.1994 Cizre

İskan Aslan 00.02.1994 Cizre

Hasan Baykara 00.02.1994 Cizre

Halil Gürel 00.02.1994 Cizre

Ali Karagöz 00.02.1994 Cizre

Kemal Mübariz 00.02.1994 Cizre

Guri Özel 00.02.1994 Cizre

Şevki Şeker 00.02.1994 Hasankeyf

Enver Özmen 00.02.1994 Hizan

Ercan Cihangir 00.02.1994Isparta

Ramazan Şarlı 00.02.1994 Tatvan

Nihat Cazan 00.02.1994Yüksekova

Mustafa Beysu 01.02.1994 Pazarcık

Memiş Halıgür 01.02.1994  Pazarcık

Hasan Kiraz 01.02.1994  Pazarcık

Hasan Sonzamancı 01.02.1994  Pazarcık

Yusuf Tunç 09.02.1994 Kızıltepe

Ali Cengiz 11.02.1994 Kulp

Tekin Pusa 11.02.1994  Kulp

Medeni Bican 11.02.1994 Silvan

Seyfettin Gürel 11.02.1994  Silvan

Ali Katar 11.02.1994  Silvan

Ramazan Oktay 13.02.1994  Hani

Halim Akın 15.02.1994  Diyarbakır

Şehmuz Güzel 16.02.1994  İskenderun

Cüneyt Aydınlar 20.02.1994  İstanbul

M.Mehdi Akdeniz 20.02.1994  Kulp

Süleyman Doğan 21.02.1994  Elbistan

Halil Akyanak 26.02.1994  Cizre

Mahmut Yıldız 26.02.1994  Cizre

Hatip Yapıştır 04.03.1994 Derik

Cemile Şarlı 06.03.1994  Tatvan

Nazım Babaoğlu 12.03.1994 Urfa

Ercan Cihangir 16.03.1994  Malazgirt

Zeynel Kürsad 23.03.1994  Batman

A. Kerim Pusat 29.03.1994  Cizre

İlhan Aksi 29.03.1994  Silvan

İhsan Çiçek 29.03.1994  Silvan

Turan Çiçek 29.03.1994   Silvan

Selahattin Gösteren 29.03.1994   Silvan

Seyfettin Gösteren 29.03.1994   Silvan

Vahap Gösteren 29.03.1994   Silvan

İbrahim Gözetir 29.03.1994  Silvan

Mehmet Gözetir 29.03.1994   Silvan

Evren... 29.03.1994   Silvan

Halit Saray 00.04.1994 Eruh

Abdülsamet Şahin 00.04.1994  Yüksekova

Osman Geçer 01.04.1994  Adana

Kazım Sağın 02.04.1994  Şemdinli

Salih Kara 09.04.1994  Urfa

Piro Ay 16.04.1994  Derik

Ali Kılıç 19.04.1994  Güçlükonak

Salih Kılıç 19.04.1994  Güçlükonak

Ahmet Ökmen 22.04.1994  Adana

Cihat Tunç 22.04.1994  Adana

Murat Tunç 22.04.1994  Adana

Cemil Kara 25.04.1994  Uludere

Hüseyin Kara 25.04.1994  Uludere

M.Tahir Kara 25.04.1994  Uludere

Salih Kara 25.04.1994   Uludere

Nazlı Aslan 00.05.1994 Ahlat

Ebubekir Coşkun 00.05.1994 Ahlat

Sadullah Coşkun 00.05.1994  Ahlat

Mirali Timur 00.05.1994  Ahlat

Cahide Bayram 00.05.1994  Cizre

Kamil Bayram 00.

Haberin devamını okumak için tıklayın.