Deyyus

Deyyus kelimesinin Yunanca Zeus’la bir alakası olup olmadığını sormuş bir okurum. Elcevap: Yoktur.

Deyyus (Arapçası /th/ sesiyle dayyûth) Arapçadan Türkçeye alınmış bir kelimedir. İslam öncesi dönemden itibaren Arapçada “karısının başka erkekle yatmasına göz yuman adam, karısını kıskanmayan adam, karısını fahişe olarak pazarlayan adam” anlamlarında kullanılmış. Klasik sözlüklerden Zemaşehri’nin El-Esas’ına göre Aramiceden Arapçaya geçmiş bir kelime. Yine klasiklerden Tacül Arus sözlüğüne göre ise “yumuşamak, gevşemek, cıvımak” anlamına gelen Arapça dâtha fiilinden (kökü dyth) türemiş. Hangisi doğrudur bilmem. Dâtha fiili de Aramice olabilir sonuçta, çünkü lehçelerde Arapça ile Aramicenin hayli girift şekilde içiçe geçtiği görülüyor.

Eskiden Arabistan’da feministler yokmuş, öyle anlaşılıyor. O yüzden “asr-ı saadet” demişler belki.