Pastırma -II

Bastırma’yı kabul ettim, tamam, pes. Bunca senedir inat ediyordum Türkçe olamaz diye (inadım da inattır, ha). Sağolasın Taraf okuru, iki şey öğrendim. Bir, Tataristan ve Kırım taraflarında basturma derlermiş, hatta Rusçaya oradan bastruma diye geçmiş. İki, pastırma yaparken et ağır bir taş altına konurmuş ki suyu aksın, kurusun.

Peki, bunca yıldır şah mat hamlesi zannettiğim b>p meselesi ne olacak? O da basit. Evet, bir dilin BİR LEHÇESİNDE basmak fiilinin bazı türevleri b- ile söylenirken bazıları p- olmaz, mümkün değil. Ama başka lehçeden alıntı ihtimalini atlamışım. Atıyorum, mesela Kayseri lehçesinde pasturma ise, bu pekala bir tarihte İstanbul lehçesine alınmış olabilir, ama aradaki anlam ilişkisinin kararmış olması şartıyla. Yani İstanbullu bu kelimenin aslında bastırmak’tan geldiğini yaygın olarak bilse telaffuzu derhal düzeltir, bastırma der. Demediğine göre onlar da benim kadar cahilmiş, öyle anlaşılıyor.

En azından pazıları.

*

Radikal’in mütercimleri de benim kadar inatçı anlaşılan. Geçen günkü gazetede iki tane vardı: “Hamas’ın binlerce askerden menkul bir ordusu var.” “Başkanın mirası savaş, işkence, skandal ve mali çöküşten menkul bir bataklık.” İnsan bir sözlüğe bakmaz mı? Hakkı Bey uyarmaz mı? Yok böyle kelime yahu. Taşınmış ordu ne demek? Portatif bataklık mı olur? Müteşekkil’i unuttun hadi, ‘oluşan’ın nesi eksik?


"www.nisanyansozluk.com - Türkçenin en kapsamlı etimoloji sözlüğü"

Sevan Nişanyan'ın Agos yazıları - nisanyan.blogspot.com