Antisemitizm

İçim burkularak okudum 22 ocak tarihli Radikal gazetesinin yorum sayfasında Musevi Türk yazar ve psikolog Leyla Navaro’nun yazısını: “Türk Yahudilerinin en önemli niteliklerinden biri ülkelerine vefa ve sadakattir... ancak bugün içimde bir şeyler kırıldı... Kendimi ait addettiğim ülkem beni eşit vatandaşı olarak görmüyor, din hanemde yazılı olan ibareden dolayı zımnen taraf yapıp düşmanlaştırıyor, devlet sorumluları ve kimi medya saldırganlık ve düşmanlığı kışkırtıcı söylemlerden çekinmiyor ve ülkeyi ele geçirmekte olan ırkçılık dalgasına ‘dur’ diyemiyor demiyor.”

Ne yazık ki Navaro bu serzenişinde son derece haklı. Son günlerde İsrail’in Gazze’de uyguladığı ölçüsüz ve acımasız şiddete gösterilen tepkilerin ardında, toplumumuzda aslında hiç de yeni olmayan antisemitizmin net bir şekilde kokusu yayılıyor. Evet, Osmanlılar 500 yıl önce örnek bir davranış sergileyerek Hıristiyan zulmünden kaçan Yahudilere kapılarını açtı. Ancak bunun arkasına sığınarak ‘biz sadece İsrail’in politikalarına karşıyız, Yahudilere karşı herhangi olumsuz duygu beslemiyoruz’ lafları artık kimseye özellikle de Türkiye’de olsun, yurtdışında olsun Musevilere inandırıcı gelmiyor.

Varlık Vergisi ve 6-7 Eylül yüzkaralarını bir kenara koyalım İsrailli işadamı Sami Ofer’e karşı yürütülen ve Galataport ihalesinin iptaline varan karalama kampanyasını ne çabuk unuttuk. İshak Alaton’un geçen yıl Referans gazetesinde yayımlanan mektubunu bir hatırlayalım. Ne diyordu Alaton: “Medya ile bürokrasi elele verdiler, bu projeyi önlediler. Neden? Ofer Yahudi!, Olmaz!” Ya emekli Genelkurmay Başkanı Yaşar Büyükanıt’ın önünü kesmek için dolaşıma sokulan ‘o aslında Yahudi’ söylentilerine ne demeli?

İtiraf edelim; Türkiye’de yabancı, Ermeni ve gayrımüslimlere karşı duyulan husumetle iç içe geçmiş bal gibi de antisemitizm var. Çocukluktan beri topluma aşılanan ‘Yahudiler korkaktır, cimridir, herkesi aptal bir kendilerini akıllı sayarlar’ önyargıları da işin cabası.

Ne zaman Türkiye’ye Musevi kökenli bir ABD büyükelçisi atansa (bunun son örneği Eric Edelman) hemen ‘Siyonist maşası’ damgasını yiyor. Herhalde bunu yapanlar ABD’de İsrail’in politikalarını en şiddetli eleştirenler arasında (mesela Noam Chomsky) yine Yahudiler olduğunu bilmiyorlar. ABD’li Yahudilerin büyük çoğunluğun Demokratlara oy verdiklerini de.

Her ne kadar Türkiye ile olan stratejik işbirliği; İsrail’i, Erdoğan’ın son günlerdeki salvolarını alttan almaya zorlasa da, artık Türkiye’nin dostluğu gittikçe sorgulanır hale geldi. Bunun faturası da muhtemelen yeniden gündeme gelecek olan ABD Kongresi’nin rafta tuttuğu Ermeni soykırım tasarısında kendini belli edecektir. Yani bugüne kadar tasarıyı önlemekte önemli çaba sarfeden Musevi lobisi artık tavır değiştirme eğilimine girebilir. Washington’da görüştüğüm ABD Kongresi’ndeki kaynaklarım bunu açıkça dillendiriyorlar. Ve bu eğilimi Başbakan’ın dozu aşan eleştirilerinden öte Türkiye’de başgösteren antisemitizme bağlıyorlar.

Gerçi bugüne kadar Türkiye, olası soykırım yasası krizini, stratejik konumundan ötürü hep aşabildi.

Oy avcılığı peşinde olan siyasetçiler tarafından habire ısıtılan soykırım yasasının; –Türk-Amerikan ilişkilerinde yaratacağı deprem bir yana- Türkiye’de tarihin özgürce tartışılmasının ve Ermenistan ile ilişkilerimizin normalleşmesinin önünü keseceği muhakkak. Bunu bilen ABD yönetimi yasayı hep son dakikada engellemeyi başardı. Yeni dışişleri bakanı Hillary Clinton’ın da eğiliminin Türkiye’yi ‘kaybetmeme’ yönünde olduğu söyleniyor.

Ne var ki, Ermenilerin bu topraklarda yaşadıkları acıların üstünü örterken; bir yandan Yahudi düşmanlığı körükleyip diğer yandan Yahudilerden yardım beklemek ne kadar tutarlı acaba? Aynı soru tersinden ABD’deki Musevi cemaatleri arasında da sorulmaya başlanıyor.

Alaton’un mektubundan yine alıntı yaparak sözü bağlayalım: “Bu paranoya, bu yabancı düşmanlığı, bu gayrımüslim düşmanlığı, bu antisemitizm burada devam ettikçe, bizler bu vasatlığa mahkûm olan insanlar olarak, hayatın kıyısında bir yerlerde kalakalırız. Arada bir, bu topluma ayna tutup bu önyargıların bedelini hatırlatmamızda yarar var derim.”