Arapçadan gelme hale’ye karşılık Öztürkçüler 1935 yılında ayla sözcüğünü ortaya atmışlar. Ay tamam da la ne demek acaba? Yok Türkçede öyle bir şey. Baktım, 34’te Dil Devrimi’ne hazırlık olsun diye çıkardıkları Tarama Dergisi’nde ay ağılı geçiyor. Bu tamam, Anadolu ağızlarında öyle denir. Buradaki ağıl hayvan barınağı anlamındaki ağıl değil, “beyazlık, ağarma” anlamında. Gerçek Türkçede sadece renk adlarında ve görsel efektler içeren kelimelerde geçen +ıl ekiyle yapılmış bir isim. Tıpkı kızıl, yeşil (=yaşıl), çipil, ışıl, pırıl gibi.

Peki, neden ayla olmuş? Herhalde hale sözcüğünden serbest çağrışımdır. Ne bileyim, 30’larda icat ettikleri kelimelerin hikmetinden sual olmaz. Ekol’den okul’u türeten buna da bir kulp bulur elbette.

“Sen eskiden kısa yazardın, lafı uzatmaya başladın” diyenlere işte cevap. Bakın, kısa da yazabiliyormuşum.


*** 

"www.nisanyansozluk.com - Türkçenin en kapsamlı etimoloji sözlüğü"

Sevan Nişanyan'ın Agos yazıları - nisanyan.blogspot.com

Sevan Nişanyan'ın siyaset ve tarih yazıları: http://nisanyan1.blogspot.com