“Ergenekon soruşturmasından önce, orduya güven yüzde 90 civarındaydı. Halkın orduya güveni, son darbe ve suikast iddialarıyla yüzde 63,4’e düştü.”
“Bugüne dek Türkiye’de orduya güven hiç yüzde 80’lerin altına düşmemişti. Üstelik biz araştırmayı yaptığımızda henüz Balyoz harekâtı haberleri yoktu.”
“Ak Parti’nin oyu yüzde 32-33’e indi. Bir buçuk aydır buralarda duruyor. Yerel seçimde yüzde 38,4 oy alan Ak Parti, o günkü oyunun dört-beş puan altında.” * * *
NEDEN: ADİL GÜR
Türkiye, biraz paldır küldür de olsa ciddi değişimlerden geçiyor. Bugüne dek rastlanmamış biçimde gerçeklerle yüzleşiyor. Sorunlarını çözmeye uğraşıyor. Ordunun birçok planı ortaya çıkıyor. Peki, bütün bunlar siyasete nasıl yansıyor? İnsanlarımız hangi konularda nasıl tepki veriyorlar? Şu anda seçim yapılsa, siyasi partilerin alacağı oy oranları ne? Kimler hangi partiye oy veriyor? Kürt açılımı siyaseti nasıl etkiliyor? Hangi parti hangi partiden oy alıyor? Hangi partinin seçmenleri kendilerini nasıl tarif ediyor? Ekonominin siyasete etkisi nasıl gözüküyor? Bütün bu konuları, geçen seçimlerin sonuçlarını en doğru şekilde önceden saptayan, Türkiye’nin önde gelen güvenilir kamuoyu araştırmacılarından A ve G Araştırma Şirketi’nin sahibi Adil Gür’e sorduk. Hukuk Fakültesi’ni bitiren Adil Gür her ay Türkiye genelinde araştırmalar, kamuoyu yoklamaları ve saha çalışmaları yapıyor. Açılımla ilgili de son dönemde peş peşe beş araştırma yapan Adil Gür, son seçmenin kimliği ve tercihiyle ilgili kamuoyu araştırmalarını da 26-27 aralıkta ve ocakın ilk haftasında gerçekleştirdi. * * *
Son zamanlarda, askerlerin hazırladıkları çeşitli darbe planlarıyla ilgili belgeler yayımlanıyor. Ergenekon kapsamında gömülü silahlar ortaya çıkıyor. Subaylar tutuklanıyor. Bütün bunlar askerin halk nezdindeki imajını nasıl etkiliyor? Biz bu ayın ilk haftasında bir araştırma yaptık. “Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç’a suikast iddiaları ve darbelerle ilgili gündeme gelen haberler sizin orduya olan güveninizi azalttı mı” diye sorduk. Böyle bir soru bir kamuoyu araştırmasında ilk kez soruldu. Bu soruya yüzde 36,6, “Evet, benim orduya olan güvenim azaldı” dedi. Yani her yüz kişiden 37’si, “son zamanlardaki darbe veya suikast iddiaları benim orduya güvenimi azalttı” diyor.
Daha önce orduya güven neydi? Ergenekon soruşturmasından önce orduya güven yüzde 90 civarındaydı. Ergenekon tartışmalarıyla birlikte güven yüzde 80-82’ye düştü. Darbe ve suikast iddialarıyla da yüzde 63,4’e geriledi. Yani son dönemde halkın yüzde 15-20’sinin daha orduya olan güveni azaldı. Büyük bir oran bu. Ayrıca araştırmada, erkekler ve kadınların orduya güveni de farklı çıktı.
Kim daha çok orduya güveniyor? Her yüz erkekten kırkı orduya güvenim azaldı derken, kadınlar daha ordudan yana durdular. Orta ve üst yaş grubundakilerde de gençlere oranla orduya güven daha fazla düştü. Bunun nedeni, orta yaş grubundakilerin geçmiş darbe dönemlerinin vahametini bilmeleri olsa gerek.
İnsanlar orduyla ilgili ne düşünüyorlar? Bugüne dek Türkiye’de orduya güven hiç yüzde 80’lerin altına düşmemişti. Üstelik biz bu araştırmayı yaptığımızda Balyoz harekâtıyla ilgili cami bombalama gibi senaryolar ortada yoktu. Bugün Balyoz harekâtıyla ilgili haberlerin yarattığı tartışma, şimdiye kadarki darbe planlarının ve iddialarının yarattığı tartışmadan çok daha fazla. Önümüzdeki aylarda yapacağımız araştırmalarda bunun sonuçlarını göreceğiz. Orduya olan güven daha da olumsuz etkilenebilir.
Peki, partilere göre orduya olan güvende bir farklılık var mı? Evet var. İnsanların orduyla ilgili düşünceleri sadece cinsiyete, yaş grubuna göre değil, partilere ve eğitime göre de değişiyor. Eğitim yükseldikçe “orduya olan güvenim azalmadı” diyenlerin oranı yükseliyor. Bunun nedeni, bu ülkede eğitimliler CHP seçmenidir. Sadece üniversite mezunları oy kullansa, CHP bu ülkede tek başına iktidar olur. Üniversite mezunları açısından CHP hep birinci partidir. Türkiye’de sadece ilkokul mezunları ve düşük gelir grupları oy kullansa, Ak Parti yüzde 50’den fazla oy alır. Gelelim orduya olan güvene... Bir kere insanlar, bu tip sorulara mensup oldukları partinin söylemleri doğrultusunda cevap veriyorlar.
Peki, AKP’liler bu soruya ne cevap verdiler? Her yüz Ak Parti seçmeninin 41,3’ü, her yüz CHP seçmeninin 24’ü, her yüz MHP seçmeninin de 31’i “orduya güvenim azaldı” diyor. CHP’lilerin yüzde 72’si, MHP’lilerin yüzde 67’si ise “orduya güvenim azalmadı” diyor. DTP’lilere yani Barış ve Demokrasi Partililere gelince, yüzde 71,8’i “orduya güvenim azaldı” diyor. Abonelerimiz için yaptığımız bu ankette, orduya güven konusu ilk kez bu şekilde soruldu ve işte bu sonuçlar çıktı.
Yazının devamını okumak için tıklayın.
