Murat Belge’nin son kitabı bu adı taşıyor. İletişim Yayınları’ndan çıkan kitap için geçen hafta sonu bir kutlama-tanıtım toplantısı yapıldı. Belge’nin dostları biraradaydılar.
Belge, Barrington Moor’un Demokrasinin ve Diktatörlüğün Toplumsal Kökenleri kitabını 12 Mart yıllarında cezaevinde okumuş ve bu kitaptan epey etkilenmiş. İfade ettiğine göre, böyle bir kitap yazmak fikri ta o yıllardan geliyor, yani kitabın bir hayli uzun sayılabilecek bir hikâyesi var.
Militarist Modernleşme’yi okumak için epey zaman ayırmak gerekiyor, çünkü kitap tam 830 sayfa. Ben şimdilik, kitabın önsöz ve sonsözü ile, incelenen örnekler içinden Türkiye bölümünü okudum. Ama kitabı elimden bırakmış değilim, diğer bölümlerini, militarist modernleşmenin Almanya, Japonya ve Yunanistan örneklerini de okumayı sürdürüyorum.
Belge’nin Türkiye’yi anlattığı bölüm, çok ilginç analizlerle dolu. Altını çizdiğim birkaç paragrafı yazmak istiyorum.
Yakup Kadri’nin Yaban’ında anlatılan kahraman, “İç Anadolu’nun kayıtsız köylülerine sinirlenip –Siz Türk değil misiniz diye haykırınca, onlar da şaşırırlar. –Biz Türk değiliz ki beyim der Mustafa Kemalci olmayan köylü. –Ya nesiniz? –Biz İslamız Elhamdülillah, o senin söylediklerin Haymana’da yaşarlar..” (M-Safa: 551.)
93 Harbi’ni başlangıç noktası olarak görüyor Belge ve o tarihten sonra harekete geçen travmaların tetiklediği “Türklük” bilincinin ümmet bilinciyle yaşayan Anadolu insanını etkilemediğini ifade ediyor.
İmparatorluğun kaybedilmiş topraklarından geriye kalan Anadolu parçası üzerinde yeni bir ulus icadına girişenlerin çoğu Rumeli, Kırım ve Kafkasya’dan buraya gelenlerdir.
Kurtarılacak yer Anadolu, ama kurtarmaya gelenler, başka yerlerden geliyor.
Militarist modernleşmenin bir takım icraatlar üzerinden anlaşılabileceğini düşünüyorum. Anadolu ümmetinden bir ulus yaratmanın maliyeti ağır oldu. Bizdeki militarist modernleşmenin dinî inanç farklılığı nedeniyle Türkleşmesi mümkün olmayacak olan Hıristiyan halka karşı giriştiği etnisite mühendisliği, Kürtler’e inkâr ve imha olarak işledi.
Yazının devamını okumak için tıklayın.
