Almanya Başbakanı Willy Brandt, 1970 yılında Polonya ile Sovyetler Birliği arasındaki ilişkilerin düzelmesine katkıda bulunmak için Varşova’ya bir resmî ziyaret yapar.
Günlerden 7 Aralık; 1943 yılında Varşova Gettosu’ndaki Yahudilerin ayaklanmasının yıldönümü. Ziyaretiyle hiç alakası olmamasına rağmen, Brandt Getto Anıtı’na gider, tek kelime söylemeden anıtın önünde diz çöker, öylece durur.
Tam 30 yıl sonra, bir başka Almanya Başbakanı Gerhard Schröder, yine Varşova’dadır. Ve şöyle der:
“Bu şehirde Almanya’nın bir siyasi lideri, Almanya Federal Cumhuriyeti’ndeki Almanları temsil eden hükümetin başı, ne kadar dikkatle seçilmiş de olsalar kelimelerin ifade edemeyeceği bir şeyi ifade edecek anlayışı ve cesareti buldu: Suçlar işledik ve bu suçları itiraf ediyoruz.”
Brandt özür dilemiştir; Schröder bu özrü onaylamış ve benimsemiştir.
Ne Brandt, ne Schröder tek bir Yahudinin kılına dokunmuştur. Ne Brandt, ne Schröder Nazi partisinin üyesidir. Ama ikisi de özür dilemiştir, kendileri ve temsil ettikleri Alman toplumu adına.
Beş yıl önce, 2005 eylülünde, Hollanda Demiryolları şirketinin genel başkanı Aad Veenman Yahudilerden özür diledi.
İkinci Dünya Savaşı’nda, Almanların emirleri üzerine, Hollanda Demiryolları 105 bin Hollandalı Yahudiyi ülkenin doğusunda Alman sınırındaki Nieuweschans’a taşımıştı. Orada Alman trenlerine aktarılan Yahudiler, Auschwitz ve Sobibor toplama kamplarına götürülmüş, hepsi kamplarda katledilmişti.
Yazının devamını okumak için tıklayın.