Ta Osmanlı zamanından beri aklı eren ve ermeyen herkesin fikir yürüttüğü bir başka muamma kelime,
araba.
Veriler şöyle: A) Türkçeden başka hiçbir dilde buna tam uyan bir kelime yok. B) Kırgızca, Özbekçe gibi merkezî Türk dillerinde araba var ama Çuvaşça, Yakutça ve Tuvaca gibi daha marjinal akrabalarda yok. C) 1071 yılına dek yazıya dökülen eski Asya yazı Türkçesinde bu kelime kesinlikle geçmiyor. İlk kez 12. yüzyıl civarında kaydedilmiş. D) Üç heceli primitif kelime olmaz, bir yerden türemiş olması lazım. Ama Türkçede varolan bir kökten türemediği belli.
Çözüm? Bilmiyorum! On yılda kaç makale okudum, kaç kişiyle yazıştım hatırlamıyorum. Sözlüğün dört baskısında araba maddesini dört kere baştan yazmışım. Demek ki kıvrandırmış.
Gene en sağlam ipucu şu galiba. İki tekerli at arabasını MÖ 2000 dolayında Ural Dağlarının güneydoğusunda, arkeologların Andronovo Kültürü adını taktığı medeniyet keşfetmiş.
Yazının devamını okumak için tıklayın.