Arapça
cayn hem göz, hem yerden kaynayan su anlamında pınar. Farsça
çeşm göz,
çeşme pınar. Türkçe
göz ile
göze de aynen öyle. Bu sonuncusunu acaba Öztürkçüler mi icat etti diye kuşkuya düştüm baktım. Değil, eski sözlüklerde pek geçmiyor ama anlaşılan halk ağzında öteden beri varolan bir kelimeymiş. Mütercim Asım’ın ağır Antep aksanlı Burhan-ı Katı çevirisinde var mesela, 1790 küsurlarda.
Alakası nedir, acaba diller arası bir alışveriş sözkonusu mudur diye epeyce kafa patlattım. Belli ki gözün yaşarması ile yerden su çıkması arasında bir benzerlik kurmuşlar. Deyimlerde, şiirlerde vs.
Yazının devamını okumak için tıklayın.