Dilimizde aşağı yukarı aynı anlama gelen bir salak var, bir de saloz var. İkincisi son yıllarda biraz demode olsa da halk ağızlarında yaygın kelime, 19. yüzyıldan itibaren edebi dilde de kaydedilmiş. Geçenlerde biri mektup yazmış, üstünü başını yırtanlara halk türkülerinde salozane derlermiş, Malatya’da hepten uçuk adama salozli derlerdi diyor. Kaynak belirtmemiş ama doğrudur herhalde.

Saloz’un aslı belli. Bizans Rumcasında (ve modern Rumcada) son hecesi vurgulu salós = deli. Özellikle ahalinin biraz korkup veli saydığı bağrı yanık derviş-deli, Anadolu coğrafyasında tanıdık bir tip. Du Cange sözlüğü 5. yüzyıldan itibaren bir sürü örnek vermiş, çoğunda “İsa’nın delisi”, tanrı aşkına berduş olmuş zahit ve derviş bağlamında geçiyor. Kökeni net: Eski Yunanca sáleuô fiili “oynamak, sağa sola sallanmak, (gemi) yalpalamak” demek.

Yazının devamını okumak için tıklayın.