Volkan! Nasıl tosun gibi bir Öztürkçe ad, değil mi? Alpaslan. Kutkan. Tarkan. Özkan. Volkan. Yok değil! Volkan Fransızca. İngilizcesi de volcano’dur malum, yanardağ demek. Galiba Türkçede yaygın kullanılan tek gâvurca erkek adı.

Düşünün ki Türk coğrafyasında volkan yok, Baykal Gölünden Adriyatiğe kadar aktif yanardağ görülmüyor. Türkler bu doğa hadisesiyle pek yakın devirde tanışmışlar. 19. yüzyıl sonu, 20. yüzyıl başı, posta vapuruyla Evropa’ya giderken görülen Etna ve Vezüv, çağın klasik figürlerindendir. Türkçe bir metinde volkan sözcüğüne en erken 1860’larda rastlamışım, ama kaynak notum kayıp, bulamadım. Sözlüklere ilk 1924’te girmiş, “tepesindeki delikten ateş çıkaran dağ” demişler. 1920’lerde bir de bürkân diye Türkçe karşılık denemişler, ama bunu nereden bulduklarına dair en ufak bir fikrim yok.

Yazının devamını okumak için tıklayın.