Amerikalı iktisatçı Arthur Okun 1970’lerin sonunda “dert endeksi” adı altında bir endeks geliştirdi. Okun’a göre, bir ülkede yaşanan yıllık enflasyon ve işsizlik oranlarının toplamından oluşan bu endeks basit ama toplumun dertlerini göstermede oldukça maharetli.
Ayrıca dert endeksi ekonomik bir zaman serisi oluşturmasının yanı sıra aynı zamanda faydalı bir politik gösterge. The Wall Street Journal’ın haftasonu nüshasında yayınlanan Arthur Okun’un dert endeksine göre, geçen 40 yıl içinde Amerikalılar’a en az derdi 1993-2000 yılları arasında Bill Clinton çektirmiş. Daha doğrusu Amerikalılar Clinton döneminde enflasyonun ve işsizliğin en düşük olduğu dönemi yaşamışlar.
Clinton döneminde enflasyon ve işsizlik toplamı yüzde 10’u geçmemiş ve yüzde 7’ye kadar inmiş. ABD’de en dertli dönem ise Jimmy Carter dönemi olmuş. Enflasyon ve işsizliğin toplamı yüzde 22’ye ulaşmış.
Dert endeksine göre Türkiye’deki siyasetçileri incelersek... Başbakan Recep Tayyip Erdoğan bugüne kadar olan icraatlarıyla halka en dertsiz günleri yaşatmış. Erdoğan döneminde enflasyon ve işsizlik oranlarının toplamı 2005 yılında yüzde 18’e kadar indi. Erdoğan döneminde dert endeksi en fazla yüzde 20’ye çıktı. Böylece Erdoğan’ın başbakanlığı döneminde Türkiye en dertsiz günlerini yaşadı.
Dert endeksinde başbakanlar içinde ikinci sırada Abdullah Gül yer alıyor. Bülent Ulusu üçüncü ve Yıldırım Akbulut ise dördüncü. Akbulut döneminde dert endeksi yüzde 69 olmuş.
Türkiye’nin en dertli dönemi ise Tansu Çiller ve Süleyman Demirel’inki olmuş. Tansu Çiller’in başbakanlığında enflasyon ve işsizlik oranları toplamı yüzde 133.8’e kadar çıkmış, Demirel ise dert endeksini yüzde 118.8’e ulaştırmış. Mesut Yılmaz da dert endeksini yüzde 106.5’e çıkartarak halka dert çektirenler sıralamasında üçüncülüğü almış.
Bülent Ecevit dert endeksini yüzde 77’ye, Turgut Özal ise yüzde 78.1’e kadar yükseltmiş.Necmettin Erbakan da dert endeksini yüzde 85.7’ye ulaştırmış
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün kısa süreli başbakanlığını ayrı tutarsak geçen 28 yıl içinde seçimle gelen başbakanlar sıralamasında Recep Tayyip Erdoğan halka en dertsiz günleri yaşatan başbakan olarak öne çıkıyor. Halen görevde olduğu için bundan sonraki icraatlarıyla dert endeksini yukarı mı aşağı mı çekeceği henüz belirsiz ama endeksi daha da düşürerek yeni rekorlar kırabilir.
Dert endeksi= Enflasyon oranı+ işsizlik oranı
Başbakanlar Dert endeksi
Recep Tayyip Erdoğan 20.0
Abdullah Gül 29.1
Bülent Ulusu 48.8
Yıldırım Akbulut 69.0
Bülent Ecevit 77.0
Turgut Özal 78.1
Necmettin Erbakan 85.7
Mesut Yılmaz 106.5
Süleyman Demirel 118.8
Tansu Çiller 133.8
