Türkiye’de özel sektörün en kolay para kazandığı alanlardan birinin elektrik üretimi olduğu görünüyor. Elektrik üretmek için devletten imtiyaz aldıysanız, devletin bir şirketinden hammadde alıp yine devletin diğer bir şirketine elektriği ürün olarak satıp epeyce para kazanıyorsunuz.
Doğalgazla elektrik üreten özel şirketleri ele alalım... Özel elektrik üreticisi, doğalgazın metreküpünü devlet şirketi olan BOTAŞ’tan 59 kuruşa alıp bu gazı 6 kilovat saat elektriğe dönüştürüp 132 kuruşa yine devletin bir başka şirketi olan TETAŞ’a satıyor. Aradaki alım-satım farkı yüzde 223’e ulaşıyor.
Hemen aklınıza özel firmanın yatırım ve işletme maliyetlerini ileri sürmek gelebilir ama yatırım ve işletme maliyetlerinin ürün maliyetini yüzde 223 oranında artırması pek akla sığmaz. O halde maliyetle satış fiyatı arasındaki bu yüksek fark nereden geliyor? Alım-satım farkının büyük kısmı özel üreticiye kâr olarak kalıyor. Çünkü özel üretici devlete fatura kestiği için piyasa ekonomilerinde görülmeyecek oranlarda kâr elde ediyor.
“Peki, çok kârlı bu alış verişin maliyetini kim ödüyor?” Bu maliyeti vatandaş olarak hepimiz ödüyoruz.
Yazının devamını okumak için tıklayın.